;
    در حال پالایش مطالب میباشیم تا اطلاع ثانوی مطلب قرار نخواهد گرفت.
    توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    آرایه های ادبی درس دوم فارسی نهم

    1 بازدید

    آرایه های ادبی درس دوم فارسی نهم را از سایت پشتوک دریافت کنید.

    معنی درس دوم فارسی نهم(عجایب صنع حق تعالی)

    نوع نثر : ساده و روان

    معنی : آگاه باش که هرچه در جهان هستی وجود دارد ، همه را خداوند بلند مرتبه ، آفریده است. آسمان و آفتاب و ماه و ستارگاه و زمین و آنچه بر روی زمین است مانند کوه و بیابان و رودخانه و آنچه در کوه هاست از سنگ های قیمتی و معدن ها و آنچه بر روی زمین وجود دارد از گیاهان گوناگون و آنچه در خشکی و دریا وجود دارد از انواع حیوانات و آنچه که در میان آسمان و زمین است ، مانند ابر و باران و برف و تگرگ و رعد و برق و رنگین کمان و نشانه هایی که در هوا آشکار می شود ، همه ، شگفتی های آفرینش خداوند بلند مرتبه است و این ها نشانه هایی از خداوند بلند مرتبه است که به تو فرمان داده است که در آنها نگاه کنی . پس در این نشانه های خداوند ، فکر و اندیشه کن.

    لغت : بدان : آگاه باش / صنع : آفرینش ، احسان / تعالی : بلند مرتبه / نهرها : جوی ها ، رودخانه ها / جواهر : جمع جوهر ، گوهر ها /معادن : جمع معدن / نباتات : جمع نبات ، گیاهان / بر : خشکی / بحر : دریا / میغ : ابر / رعد : صدای ابرها / قوس و قزح : رنگین کمان / علامات : جمع علامت ، نشانه ها / عجایب : جمع عجیبه ، شگفتی ها / آیات : جمع آیه ، نشانه ها / تفکر : فکر کردن .

    آرایه ها : آسمان ، آفتاب ، ماه و ستارگان : مراعات نظیر ( در این قسمت ، شبکه معنایی ، پشت سر هم به کار رفته اند.) / آسمان و زمین و بر و بحر : تضاد / این عبارت تلمیح دارد به آیه های 6 تا 11 سوره « ق » ترجمه : آیا منکران حق ، آسمان را فراز خود نمی نگرند که ما چگونه بنای محکم اساس نهادیم و آن را به زیور ستارگان درخشان آراستیم که هیچ خللی در آن راه ندارد .(6) و زمین را نمی نگرند که آن را بگستردیم و در آن کوه های استوار بیافکندیم و هر نوع گیاه با حسن و طراوت در آن برویانیدیم (7) این دلالیل قدرت در آسمان و زمین ، موجب بصیرت و تذکر هر بنده است...

    نکته دستوری : « وی » در « بر وی است » ، ضمیر شخصی است که به زمین ، بر می گردد. این کاربرد ، قدیمی است و در گذشته برای غیر انسان ، از ضمیر شخصی استفاده می کردند.

    معنی : به زمین نگاه کن که { خداوند } چگونه آن را مانند فرشی برای تو ساخته و اطراف آن را وسیع ، گشترده است و از زیر سنگها محکم ، آبهای گوارا ، جاری کرده است ، که بر روی زمین ، جاری می شود و اندک اندک از زیر زمین بیرون می آید و به هنگام بهار ، نگاه کن زمین ، چگونه زمین زنده و شاداب می شود همانند پارچه ای ابریشمی ، رنگارنگ و زیبا می شود . بلکه هزار رنگ می شود.

    لغت : بساط : فرش ، گستردنی ، هر چیزی گستردنی مانند فرش و سفره / جوانب : جمع جانب ، اطراف ، کناره ها / فراخ : گشادی ، وسعت ، گسترده / سخت : محکم / لطیف : خوش گوار / روان : جاری / دیبا : پارچه ی ابریشمین رنگین / بلکه : اضافه بر این ، علاوه بر این

    آرایه ها : زمین و آسمان : مراعات نظیر / چون دیبا : تشبیه

    نکته دستوری  ویژگی نثر های کهن ، در این عبارت کاملاً ، آشکار است :

    1. کوتاهی جمله ها : در زمین نگاه کن / چگونه بساط تو ساخته است / جوانب وی فراخ گسترانیده

    2. فراوانی فعل ها : نگاه کن / ساخته است / گسترانیده / کرده / می رود / می آید و ...

    3. تکرار فعل ها و بر خی کلمه ها : زمین / شود / کن / چگونه و ....

    معنی : اگر داخل خانه ای بروی که نقّاشی و گچ بری کرده باشند ، زمان زیادی ، آن را وصف می کنی و ز آن کار ف تعجّب می کنی در حالی که همیشه در خانه ی خدا ( دنیا ) هستی و اصلاً عجّب نمی کنی و این دنیا ، خانه یخداست و فرش آن ، زمنی است و سقف بی ستون آن آسمان است که این ، بسیار عجیب است و چراغ آن ف ماه است و شعله ی آن ، خورشید و چراغدان هایش ستارگان هستند و تو از شگفتی های این دنیا ، بی خبری ، زیرا دنیا بسیار بزرگ اس و تو کوتاه نظری و زیبایی ها و بزرگی های آن را ، درک نمی کنی.

    لغت : شوی : بروی / نقش : نقّاشی / کنده کرده باشند : کنده کاری کرده باشند / ضفت : وصف کردن / قندیل : چراغ آویز ، چراغدان / غافل : بی خبر / مختصر : کم و کوتاه ، ناچیز

    آرایه ها : خانه ی خدا ( در خانه ی خدایی ) : استعاره از دنیا / سقف : استعاره از آسمان / بزرگ و مختصر : تضاد / عالم به خانه ، زمین به فرش ف ماه به چراغ و آفتاب به شعله و قندیل به ستاره ، تشبیه شده است.

    معنی : به پرندگان آسمان و حشره های روی زمین نگاه کن که هر یک را با شکل و ظاهیری متفاوت آفریده و هر کدام از دیگری بهتر و زیبا تر است . آن چه که لازم بود به هر یک (موجودات ) داده و به هر کدام  ، یاد داده که چگونه غذا به دست بیاورد و بچّه را نگاه دارد تا بزرگ بشود و چگونه لانه ی خود را بسازد . به مورچه نگاه کن که چگونه در زمان مناسب غذایش را جمع می کند.

    لغت : مرغان هوا : پرندگان آسمان / نیکوتر : زیبا تر ، خوب تر / آشیان : لانه

    معنی : ی انسان ، مثل تو در این دنیا ، مثل مورچه ای است که در قصر پادشاهی ، لانه دارد و جز غذا و یارن خویش به چیز دیگری فکر نمی کند و از زیبایی قصر و غلامان و تخت پادشاه ، باخبر نیست . اگر می خواهی در حدّ و اندازه ی مورچه باشی ، در همان حد باقی بمان و اگر نمی خواهی مثل مورچه باشی به تو اجازه داده اند که در باغ شناخت خداوند بلند مرتبه ، تماشا کنی و از ...پس از چشم باز کن تا شگفتی های جهان را ببینی که شگفت زده و حیران شوی

    لغت : مثل : وصف حال ، داستان ، به عنوان مثال / مَلِک : پادشاه / جمال : زیبایی / سریر : تخت ، اورنگ / مُلک : پادشاهی ، مملکت / مدهوش : سرگشته ، سرگردان / متحیّر : حیران ، سرگردان

    آرایه های : مثل تو : شبیه و تمثیل / قصر و مَلِک و غلام : مراعات نظیر / بستان معرفت : تشبیه / بستان معرفت : استعاره از دنیا

    نکته دستوری : مرجع ضمیر « وی » مَلِک است.

    از کتاب : کیمیای سعادت محمّد غزالی

    خود ارزیابی :

    1. منظور از واژه ی آیات در جمله ی « پس اندر این آیات تفکّر کن » چیست ؟ نشانه ها و پدیده های عالم هستی .

    2. عبارت « هر یکی را آن چه به کار باید ، داد » را توضیح دهید. هر کدام ازموجودات آن چه لازم بوده ، داده است.

    3. بند پایانی درس ( و مثل تو چون مورچه ای ... ) چه ارتباطی با درک شگفتی های هستی دارد ؟ این که انسان مثل ، مورچه ای است که آگر در آیات الهی و موجودات اطراف خود تفکّر نکند ، قادر به شناخت عظمت آفرینش و شگفتی های عالم هستی نخواهد بود.

    4. .............. به عهده دانش آموز

    دانش های زبانی و ادبی :

    نکته اول : نثر های کهن فارسی مثل کیمیای سعادت و کلیله و دمنه ویژگی هایی دارند که باعث شده تا متن آنها دل نشین ، قابل فهم و ماندگار باشد و با ذهن و روح خواننده ارتباط برقرار کند . مهم ترین و یژگی های نثر کهن عبارتند از 1 - کوتاهی جملات  2- زیادی فعل ها 3- تکرار فعل ها و کلمات 4- جابه جایی ارکان

    نکته دوم : اگر در شعر یا نثری ، چندین مراعات نظیر یا تناسب داشته باشیم که با هم ارتباط داشته باشند به مجموعه ی آن ها « زنجیره یا شبکه معنای ی » گویند مثلا در بند اول درس ، کوه و بیابان و شهر تناسب یا مراعات نظیر دارند و میغ و باران و برف و تگرگ نیز با یکدیگر تناسب دارند که این دو با هم یک شبکه معنایی گسترده ای درست کرده اند.

    کار گروهی :

    1. درباره زیبایی های دیگر آفرینش که در کتاب های دیگر به وِیژه قرآن خوانده یا شنیده اید ، گفت و گو کنید.

    بر عهده دانش آموزان

    2. یک نمونه ی دیگر از نثر کهن را در گروه ، مطرح و درباره ی آن گفت و گو کنید. این ثنر را می توانید ا بخش های دیگر همین کتاب پیدا کند.

    یکی از شاعران ، پیش امیر دزدان رفت و بر او ثنایی بگفت . [امیر دزدان] فرمود تا جامه از او بر کنند و از ده ، بیرون کنند. مسکین برهنه به سرما همی رفت. سگان به دنبال وی افتادند . خواست تا سنگی بردارد و سگان را دفع کند. زمین یخ گرفته بود ، عاجز شد. گفت : « این چه حرام زاده مردمان اند ؛ سنگ را بسته اند و شگ را گشاده ».

    امیر از دور بدید و بشنید و بخندید و گفت : « ای حکیم ، از من چیزی بخواه » گفت جامه خود می خواهم اگر انعام فرمای.

    امیدوار بود آدمی به خیر کسان                        مرا به خیر تو امیّد نیست ، شر مرسان                   ( گلستان سعدی )

    در این متن که از گلستان سعدی انتخاب شده است ، جملات ، بسیار کوتاه هستند ، فعل های زیادی به کار رفته است تکرار کلمات و فعل ها دیده می شود ، نویسنده نثر خود را با شعر همراه کرده است تا تنوّع و تأکید ایجاد کند.

    3. درباره شبکه معنایی موجود در متن انتخاب شده تمرین (2) کار گروهی ، گفت و گو کنید.

    جامه ، برکندن ، برهنه ( تناسب یا مراعات نظیر) یخ و سرما ( تناسب ) که با هم یک زنجیره یا شبکه  ی معنایی گسترده  ای ایجاد کرده اند.

    مطالعه و پژوهش :

    هر کار پژوهشی و تحقیقی ، چند مرحله دارد . وقتی تصمیم به نوشتن یک کار تحقیقی داریم باید این مراحل را طی کنیم :

    1 . طرح ریزی اوّلیّه : در این مرحله باید از خود بپرسیم : قرار است چه بنویسیم ف به کدام منابع مراجعه کنیم ، در چه مدّتی نوشته خود را به پایان ببرم ، چه مقدار بنویسیم و برای چه کسی یا کسانی بنویسیم.

    2. نکات مهم در نوشتن : در مرحله دوم ، مسائل مهم در نوشتن مانند یادداشت برداری از منابع و شیوه ی نگارش ، مطرح می شود. رعایت قواعد نشانه گذاری در این مرحله بسیار مهم است.

    3. تنظیم و پاک نویس نوشته : پس از یادداشت برداری یا مصاحبه کردن ، مطالب نوشته شده را پاک نویس و در صورت ممکن ، تایپ می کنیم . یادمان باشد نوشته مان را چند بار بخوانیم و اصلاح کنیم و منابعی را که استفاده کرده ایم، ذکر کنیم.

    نوشتن:

    1. با هر یک از واژه های زیر جمله ای زیبا بنویسید.

    صنع : همه در صنع خدا حیرانند.

    عجایب : اهرام ثلاثه ی مصر از عجایب خلقت است.

    معرفت : یکی از راه های کسب معرفت ، تأمّل در آیات الهی است.

    میغ : از دامان میغ بهاری ، لؤلؤ فرو می ریزد.

    سریر : سریر سلطنت به هیچ پادشاهی وفا نکرده است.

    متحیّر : متحیّرم چه نامم شه ملک لافتی را.

    2. با توجه به آن چه در کتاب علوم دوری راهنمایی درباره ی زمین ، خوانده اید ، یک بند درباره ی شگفتی های آفرینش زمین بنویسید. ............فعالیت دانش آموزی

    3. برای هر یک از واژه های زیر ، شبکه ی معنایی بسازید.

    - ستاره به دانه و ماه ب مزرعه و خورشید به تمام نباتات می نگرد.

    - زبانه کشیدن شعله های آتش تمام اوراق ، اسناد و مدارکش را سوزاند.

    - رنگ های آبی و کبود و سبز و زرد و قرمز قوس قزح در آسمان بارانی ، ناشی از انعکاس اشعّه ی خورشید است.

    4. متن های کهن زیر را به نثر امروزی برگردانید.

    معنی : باران رحمت بی کران الهی ، به همه رسیده و سفره ی نعمتش بدون مضایقه ف همه جا گسترده است.

    معنی : از بزرگی پرسیدند که دل آدمی کی شاد است ؟ گفت وقتی که [ یاد] خدا در دل باشد.

    5. جدول صفحه ی بعد را کامل کنید.

    1. فطرت : سرشت / 2.شستن در هم ریخته : نتشس / 3. از آن طرف بخوانید به معنای « مردم » و نام یکی از سوره هاست : سان / 4.آرامگاه فردوسی در آن جا قرار دارد : توس / 5. قرآن ما را دعوت به مطالعه آن کرده است : شگفتی های آفرینش / 6. یکی از نشانه های جمع : ات / 7. مخفّف راه : ره / 8. از جدایی ها شکایت می کند : نی / 9. نام یکی از سوره های قرآن : قمر / 10. دو برادر بلند قد : ا ا / 11. خوش حال : شاد / 12. ماندگار : مانا / 13. بالا آمدن آب دریا : مد / 14. باور و اعتقاد قلبی : ایمان / 15. مصرد فعل « می گوید » : گفتن

    6. انشاء : بهره گیری از بشکه معنایی متناسب با موضوع انشاء بر زیبایی متن می افزاید.

    متن انشا می تواند گزارشی از شنیده ها ، دیده ها ، مطالعات یا حاصل گردش علمی و دقّت در طبیعت باشد.

    پژوهش : درباره ی ویژگی های نثر درس ششم ( موش و گربه ) تحقیقی کنید و خلاصه ای از آن را به کلاس ارائه دهید.

    1. کاربد « ی » استمراری : « صیّادان ، آن جا بسیار آمدندی »

    2. کوتاهی جملات : « بومی قصد او داشت. بترسید و اندیشید که اگر باز گردم ، راسو در من آویزد »

    3. استفاده از صفت مبهم به جای صفت اشاره : « آورده اند که در اطراف فلان شهر درختی بود »

    4. کار برد « مگر » به معنای شاید : « ... مگر نیّت بدل کردی و می اندیشی ؟ »

    5. استعمال « گرفت » به معنای « شروع کردن » یا « آغاز کردن » : « موش به آهستگی ، بندها بریدن گرفت »

    منبع مطلب : farsi.blogfa.com

    مدیر محترم سایت farsi.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    معنی درس دوم فارسی نهم (عجایب صُنع حق تعالی) - هوم درس

    معنی درس دوم فارسی نهم (عجایب صُنع حق تعالی) - هوم درس

    📚 درس دوم فارسی پایه نهم
    🔴 درس 2 : عجایب صُنع حق تعالی

    🔻بدان که هر چه در وجود است همه ، صُنع حق تعالی است.

    معنی :آگاه باش که هر چه در جهان هستی وجود دارد، همه را خداوند بلندمرتبه ، آفریده است.
    بِدان : آگاه باش- وجود : در اینجا منظور دنیا
    صُنع : آفرینش ، احسان- تعالی : بلندمرتبه

    🔻آسمان و آفتاب وماه وستارگان وزمین وآنچه بر وی است،چون کوه ها وبیابان ها ونهرها و آنچه در کوه هاست ،ازجواهر و معادن

    معنی :آسمان و آفتاب و ماه و ستارگان و زمین و آن چه بر روی زمین است مانند کوه و بیابان و رودخانه و آن چه در کوه هاست از سنگ های قیمتی و معدن ها

    بر وی : بر رویِ زمین
    نهرها : جوی ها ، رودخانه ها
    جواهر: ج جوهر، این واژه گوهر (فارسی) بوده و بعد تبدیل به جوهر شد
    معادن : ج معدن
    نباتات : ج نبات ، گیاه ، رویشی ها

    آرایه ها : دو گروه مراعات نظیر با هم آمده که شبکه ی معنایی را تشکیل داده است (آسمان ، آفتاب ، ماه ، ستارگان ، زمین) و (کوه ، بیابان ، نهرها ، جواهر، معادن) – تضاد بین(آسمان و زمین )- تلمیح به آیات قرآن

    * نکته ی دستوری : وی در « بر وی است » ضمیر شخصی است که به زمین برمی گردد ، کاربردی قدیمی که در گذشته برای غیر انسان ، از ضمیر شخصی استفاده می کردند.

    🔻و آنچه بر روی زمین است ، از انواع نباتات و آنچه در برّ و بحر است ، از انواع حیوانات

    معنی :و آنچه که بر روی زمین وجود دارد از گیاهان و آنچه که در خشکی و دریا وجود دارد از انواع حیوانات

    نباتات : ج نبات ، گیاهان
    برّ : خشکی
    بحر : دریا

    آرایه ها : تضاد ( برّ و بحر )
    تلمیح به آیه ی قرآن ( ترجمه آیه : و زمین را نمی نگرند که آن را بگستردیم و هر نوع گیاه با حُسن و طراوت در آن برویانیدیم)

    🔻و آنچه میان آسمان و زمین است ، چون میغ و باران و تگرگ و رعد و برق و قوس ِ قُزَح

    معنی : و آن چه که در میان آسمان و زمین است ، مانند ابر و باران و برف و تگرگ و رعد و برق و رنگین کمان

    میغ : ابر
    قوس قُزَح : رنگین کمان
    رعد : به صدای غرش ابرها می گویند( نام فارسی آن « آسمان غُرمبه » )

    برق : از برخورد دو ابر و یا باد و زمین ایجاد می شود ، آذرخش برق ، صاعقه ، آتشه ( نام فارسی آن « آذرخش » )

    آرایه ها : تضاد(آسمان و زمین)
    تناسب (میغ ، باران ، برف ، تگرگ ، رعد ، قوس قزح )
    تلمیح به آیات قرآن

    🔻و علاماتی که در هوا پدید می آید ، همه عجایب صُنعِ حق تعالی است و این همه آیات حق تعالی است.که تو را فرموده است تا در آن نظر کنی . پس اندر این آیات ، تفکّر کن.

    معنی : و نشانه هایی که درهوا آشکار می شود، همه شگفتی های آفرینش خداوند بلندمرتبه است و این ها نشانه هایی از خداوند بلندمرتبه است که به تو فرمان داده است که در آن ها نگاه کنی(دقّت کنی).پس در این نشانه های خداوند، فکر و اندیشه کن

    صنع : آفرینش
    اندر: در
    علامات :ج علامت، نشانه ها
    عجایب : ج عجیبه ، شگفتی ها
    آیات : ج آیه ، نشانه ها
    نظر کنی : دقت کنی
    تفکّر : فکر کردن
    آرایه ها : تلمیح به آیه قرآن (ترجمه آیه : این دلایل قدرت در آسمان وزمین ، موجب بصیرت و تذکّر هر بنده است.)

    * نکته ی دستوری : « آید » در هوا پدید آید (فعل اسنادی به معنی «می شود»)

    تو را فرموده است : به توفرموده است، حرف « را » در قدیم گاهی از نظر دستوری حرف اضافه بوده به معنی « به » نه نشانه ی مفعولی در معنی « را »

    🔻در زمین نگاه کن که چگونه بساط تو ساخته است و جوانب وی فَراخ گسترانیده

    معنی : به زمین نگاه کن که [خداوند] چگونه آن را مانند فرشی برای تو ساخته و اطراف آن را وسیع گسترده است.

    بساط : فرش ، هر چیز گستردنی مانند فرش و سفره
    جوانب :ج جانب ،اطراف،کناره ها (منظوراز جوانب در اینجا شرق وغرب زمین)
    فَراخ:وسعت،گسترده،گستردگی
    جوانب وی : منظور از وی«زمین»

    آرایه: تلمیح به آیات قرآن (درزمین نگاه کن اشاره به «قل فی سیروا فی الارض…»)

    * نکته ی دستوری : (ویژگی های نثرهای کهن در این عبارت وجود دارد :
    1 ـ کوتاهی جملات
    2 ـ فراوانی فعل ها
    3 ـ تکرار فعل ها و برخی کلمه ها)

    🔻و از زیر سنگ های سخت ، آب های لطیف ، روان کرده ، تا بر روی زمین می رود و به تدریج بیرون می آید؛

    معنی : و از زیر سنگ های محکم ، آب گوارا ، جاری کرده است ، که بر رویِ زمین جاری شود و اندک اندک از زیر زمین بیرون می آید.

    سخت : محکم
    لطیف :زُلال ، گوارا ، خوش گوار جمع آن لَطفا – لُطف : جمع آن اَلطاف
    لطیفه : جمع آن لطیف
    روان : جاری
    آب های لطیف : آب های زیرزمین
    به تدریج : کم کم ، اندک اندک

    آرایه : در این جمله «تلمیح» به آیه ی قرآن (سوره ی بقره) دارد .

    🔻و در وقتِ بهار بنگر و تفکّر کن که زمین ، چگونه زنده می شود وچون دیبای هفت رنگ گردد ، بلکه هزار رنگ شود.

    معنی : و به هنگام بهار نگاه کن ، زمین چگونه شاداب می شود و مانند پارچه ای ابریشمی ، رنگارنگ و زیبا می شود بلکه هزاررنگ
    می شود.

    دیبا :پارچه ی ابریشمین رنگین
    بلکه:اضافه براین، علاوه بر این

    آرایه: تشبیه (چون دیبا)
    اغراق(بلکه هزار رنگ شود)

    * نکته دستوری : در این عبارت نیز ، ویژگی های نثر کهن به کار رفته است.

    🔻نگاه کن مرغان هوا و حشرات زمین را هر یکی بر شکلی دیگر و بر صورتی دیگر و همه ازیک دگر نیکوتر؛

    معنی :به پرندگان آسمان و حشره های روی زمین نگاه کن که هر یک را با شکل و ظاهری متفاوت آفریده و هر کدام از دیگری بهتر و زیباتر است.

    مرغان هوا : پرندگان آسمان
    حشرات : ج حشره
    نیکوتر: زیباتر ، خوب تر

    🔻هر یکی را آن چه به کار باید ، داد و هر یکی را بیاموخته که غذای خویش چون به دست آورد و بچّه را چون نگه دارد تا بزرگ شود و آشیان خویش چون کند.

    معنی :آن چه لازم بود به هر یک از (موجودات) داده و به هر کدام ، یاد داده که چگونه غذا به دست بیاورد و ازبچّه نگهداری کند تا بزرگ شود و چگونه لانه ی خود را بسازد.

    آشیان : لانه

    🔻در مورچه، نگاه کن که به وقت خویش ، غذا چون جمع کند.

    معنی :به مورچه نگاه کن که چگونه در زمان مناسب غذایش را جمع آوری می کند.

    🔻اگر در خانه ای شوی که به نقش و گچ کنده کرده باشند ، روزگاری دراز ، صفت آن گویی و تعجّب کنی؛ و همیشه در خانه خدایی ، هیچ تعجّب نکنی ؟

    معنی :اگر داخل خانه ای بِرَوی که نقّاشی و گچ بُری کرده باشند ، زمان زیادی ، آن را وصف می کنی و از آن کار ، تعجّب می کنی در حالی که همیشه در خانه ی خدا (دنیا) هستی و اصلاً تعجّب نمی کنی.

    شَوی : بِروی
    نقش: نقّاشی
    کنده کرده باشند : کنده کاری کرده باشند
    صفت آن گویی : وصف کردن
    روزگاری دراز : مدّتی طولانی

    آرایه : خانه ی خدا (در خانه ی خدایی) استعاره از دنیا

    🔻و این عالم ، خانه ی خداست و فرش وی زمین است و لکن سقفی بی ستون و این عجب تر است و چراغ وی ماه است و شعله ی وی آفتاب ، و قندیل های وی ستارگان

    معنی :و این دنیا ، خانه ی خداست و فرش آن ، زمین است و سقفِ بی ستون آن ، آسمان است که این ، بسیار عجیب است و چراغ آن ماه است و شعله ی آن ، خورشید و چراغدان هایش ستارگان هستند.

    قندیل : چراغ آویز ، چراغدان

    آرایه : تشبیه (عالم به خانه ، زمین به فرش ، ماه به چراغ ، آفتاب به شعله ، قندیل به ستاره تشبیه شده است) – سقف : استعاره از آسمان
    تلمیح به آیات قرآن

    🔻و تو از عجایب این ، غافل ، که خانه بس بزرگ است و چشم تو بس مختصر و در وی نمی گنجد.

    و تو از شگفتی های این دنیا ، بی خبری، زیرا دنیا بسیار بزرگ است و تو کوتاه قدرت دید تو اندک و زیبایی ها و بزرگ نمایی های آن را، درک نمی کنی.

    غافل : بی خبر
    مختصر: کم وکوتاه،ناچیز،کوچک ، ضعیف

    آرایه : تضاد(بزرگ و مختصر)

    🔻و مَثَل تو چون مورچه ای است که در قصر مَلِکی سوراخی دارد ؛

    معنی : ای انسان ، تو در این دنیا ، مثل مورچه ای هستی که در قصر پادشاهی ، لانه دارد.

    مَلِک : پادشاه جمع آن مُلوک
    مَلَک : فرشته ، جمع آن ملائک یا ملائکه
    مِلک :زمین ، جمع آن َاملاک
    مملکت : کشور ، سرزمین ، جمع آن مَمالک
    مُلک : فرمانروایی ، پادشاهی این واژه جمع مکسّر ندارد.
    مَثَل : وصفِ حال ، داستان ، به عنوان مثال، شباهت

    آرایه : مَثَل (تشبیه ـ تمثیل) تناسب(قصر، مَلِک ، غلام)

    🔻جز غذای خویش و یاران خویش چیزی نمی بیند ؛ و از جمال صورتِ قصر و بسیاری غلامان و سریرِمُلکِ وی،هیچ خبر ندارد.

    معنی : جز غذا و دوستان خود به چیز دیگری فکر نمی کند و از زیبایی کاخ و نوکران و تخت پادشاه ، باخبر نیست.

    مُلک : پادشاهی
    سریر : تخت ، اورنگ
    آرایه :تناسب( قصر ، مَلِک ، غلام )

    🔻اگر خواهی به درجه ی مورچه قناعت کنی ، می باش و اگر نه ، راهت داده اند تا در بُستانِ معرفتِ حق تعالی ، تماشا کنی و بیرون آیی .

    معنی :اگر می خواهی در حدّ و اندازه ی مورچه باشی، باش،و اگر نمی خواهی مثل مورچه باشی به تو اجازه داده اند که در باغ شناخت خداوندِ بلند مرتبه ، تماشا کنی(از عهده ی کار بیرون بیایی)

    معرفت : شناخت
    تعالی : بلندمرتبه
    بُستان : باغ
    آرایه : بستان معرفت استعاره از دنیا

    🔻چشم باز کن تا عجایب بینی که مدهوش و متحیّر شوی.

    معنی :پس چشم باز کن(دقّت کن) تا شگفتی های جهان را ببینی که شگفت زده و حیران شوی.

    چشم باز کن : دقّت کن
    مدهوش : سرگشته
    متحیّر : حیران و متعجّب

    * نکته دستوری: «بینی» منظور ببینی(فعل مضارع)

    🔹محمد غزالی :
    ابوحامد امام محمد بن محمد غزالی ، ازدانشمندان دوره ی سلجوقی (قرن 5)می باشد.
    لقب غزالی به دلیل شغل بافندگی پدرش است.او در مدرسه ی «نظامیه ی بغداد »که ازمراکز مهم آن روزگاربود، تدریس می نمود.

    پاینده باشید

    منبع مطلب : homedars.ir

    مدیر محترم سایت homedars.ir لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    ادبیات پایه نهم ( درس دوم عجایب صنع حق تعالی )

    معنی متن : آگاه باش که هر چه در جهان هستی وجود دارد . همه را خداوند بلند مرتبه آفریده است . آسمان، آفتاب ، ماه ، ستارگان و زمین  آن چه بر روی زمین است مانند کوه ، بیابان و رودخانه ها و آن چه  در کوه هاست از سنگ های قیمتی و معدن ها و آن چه که بر روی زمین وجود دارد ، از گیاهان گوناگو و آن چه که در خشکی و دریا وجود دارد از انواع حیوانات و آن چه که در میان آسمان و زمین است مانند ابر ، باران، برف  ، تگرگ ، رعد ، برق ، رنگین کمان و نشانه هایی که در هوا آشکار می شود همه شگفتی های آفرینش خداوند بلند مرتبه است و این ها ، نشانه هایی از خداوند بلند مرتبه است که به تو فرمان داده است که در آن ها نگاه کنی . پس در این نشانه های خداوند ، فکر و اندیشه کن .

    دانش های ا دبی : آفتاب ، ماه  و ستارگان = مراعات النظیر / زمین ، کوه و بیابان = مراعات النظیر / جواهر ، معادن = مراعات النظیر / میغ ، باران ، تگرگ و قوس قزح = مراعات النظیر / آسمان ، زمین = تضاد / بر و بحر = تضاد 

    چون میغ = به معنی مثال است و ادات تشبیه نیست .

    دانش زبانی : جواهر جمع جوهر / معادن جمع معدن / نباتات جمع نبات به معنی گیاهان / بر به معنی خشکی /  بحر به معنی دریا / آیات جمع آیه به معنی نشانه ها 

    تو را فرمود : ( را ) به معنی به هست و حرف اضافه است که ( تو ) متمم است . 

    هم خانواده عجایب : عجیب ، تعجب / تعالی : عالی ، علی ، اعلی / تفکر : فکر ، فکور 

     معنی متن : به زمین نگاه کن که ( خداوند ) چگونه آن را مانند فرشی برای تو ساخته و ا طراف آن را وسیع ، گسترده است و از زیر سنگ های محکم ، آب های گوارا جاری کرده است ، که بر روی زمین ، جاری می شود و اندک اندک از زیر زمین  بیرون می آید و به هنگام بهار ، نگاه کن  زمین ، چگونه زنده و شادات می شود و مانند پارچه ابریشمی ، رنگارنگ و زیبا می شود ، بلکه هزار رنگ می شود . 

    دانش های ادبی : سنگ ، آب  ،لطیف و روان = مراعات النظیر / زمین چون ( مانند ) دیبای هفت رنگ = تشبیه / آسمان و زمین = تضاد/ زمین زنده می شود = تشخیص / هزار رنگ = اغراق کرده است 

    هم خانواده جوانب : جانب  به معنی اطراف / کم کم = قید مقدار 

    معنی متن : به پرندگان آسمان و حشره های روی زمین نگاه کن که هریک را با شکل و ظاهری متفاوت آفریده و هر کدام از دیگری بهتر و زیباتر است . آنچه که لازم بود به هر یک ( موجودات ) داده و به هر کدام ، یاد داده که چگونه غذا به دست  بیاورد و بچه رانگه  دارد تا بزرگ بشود و چگونه لانه خود را بسازد و مورچه نگاه کن که چگونه در زمان مناسب  غذایش را جمع می کند . 

    دانش ادبی : هوا ( آسمان ) و زمین =تضاد/ شکلی و صورتی = مترادف /نیکوتر = صفت تفضیلی / مرغان = مجاز از هر نوع پرنده ایی  

    دانش زبانی : چون ( چگونه ) 

    معنی متن : اگر داخل خانه ای بروی که نقاشی و گچ بری کرده باشند . زمان زیادی آن را وصف می کنی و از آن کار تعجب می کنی در حالی که همیشه در خانه خدا ( دنیا ) هستی و اصلا تعجب نمی کنی و این دنیا خانه خداست و فرش آن زمین است و سقف بی ستون آن آسمان است که این بسیار عجیب است و چراغ آن ماه است و شعله آن خورشید و چراغدان هایش ستارگان هستند و تو از شگفتی های این دنیا بی خبری زیرا دنیا بسیار بزرگ است و تو کوتاه نظری و زیبایی ها و بزرگی ها ی آن رادرک نمی کنی .

    دانش ا دبی : خانه خدا ( استعاره از دنیا ) / این عالم مانند خانه خدا = تشبیه / زمین مانند فرش = تشبیه / سقف استعاره از آسمان / ماه مانند چراغ = تشبه / آفتاب مانند شعله = تشبیه / ستارگان مانند قندیل = تشبیه / ماه و آفتاب و ستاره = مراعات النظیر 

    مختصر = کوچک 

    معنی متن : این انسان مثل تو در ا ین دنیا مثل مورچه ای است که در قصر پادشاهی لانه دارد و جز غذا و یاران خویش به چیز دیگری فکر نمی کند و از زیبایی قصر و غلامان بسیار و تخت پادشاه باخبر نیست اگر می خواهی در حد واندازه مورچه باشی در همان حد باقی بمان واگر نمی خواهی مثل مورچه باشی به تو اجازه داده اند که در باغ شناخت خداوند بلند مرتبه ، دقت و تماشا کنی و خارج شوی . پس چشم باز کن تا شگفتی های جهان را ببینی که شگفت زده و حیران شوی . 

    دانش ادبی : مثل تو چو مورچه =تشبیه / قصر و ملک و غلام = مراعات النظیر / بستان معرفت = تشبیه  و استعاره از دنیا / چشم و دیدن = مراعات النظیر 

    دانش زبانی : مورچه = متمم / سوراخی = مفعول / غذا = متمم / هیچ چیز = ترکیب وصفی و گروه اسمی که چیز هسته می باشد .

    تاریخ ادبیات 

    کیمیای سعادت کتابی است اخلاقی و دینی به زبان فارسی تالیف محمد غزالی که اثر دیگرش ، احیای علوم دینی به زبان عربی که خلاصه آن رابه زبان فارسی ترجمه کرده که کیمیای سعادت نام دارد . قرن پنجم 

    منبع مطلب : kelas-majazi.blogfa.com

    مدیر محترم سایت kelas-majazi.blogfa.com لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    A" 1 ماه قبل
    0

    منظور وابسته پسین،پیشین و هسته

    A" 1 ماه قبل
    0

    گروه اسمی این درسو بگین خب

    ت 1 ماه قبل
    0

    ت

    مهدی 1 سال قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید