در حال پالایش مطالب میباشیم تا اطلاع ثانوی مطلب قرار نخواهد گرفت.
    توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    به افرادی که پشت سر امام جماعت نماز میخوانند چه میگویند

    1 بازدید

    به افرادی که پشت سر امام جماعت نماز میخوانند چه میگویند را از سایت پشتوک دریافت کنید.

    نماز جماعت

    نماز جماعت

    نماز جماعت نمازی است که به صورت دسته‌جمعی اقامه می‌شود. نماز جماعت از بافضیلت‌ترین عبادات شمرده شده است. کسی که در نماز جماعت جلو می‏‌ایستد و دیگران به او اقتدا می‏‌کنند، امام جماعت نامیده می‌شود و کسانی را که به او اقتدا می‌کنند، مأموم می‌گویند.

    به گفته برخی فقیهان، آغاز واجب‌شدن نماز به صورت جماعت بوده است و اولین نماز جماعت را پیامبر(ص) و امام علی(ع) اقامه کرده‌اند. در روایات، یک نماز جماعت از ۲۵ نماز فرادا برتر دانسته شده و به جماعت خواندن نماز به ویژه برای همسایه مسجد توصیه شده است.

    طبق نظر شیعه، شرکت در نماز جماعت مستحب مؤکد است و تنها نمازهای واجب مانند نماز یومیه، نماز آیات، نماز عیدین، نماز میت و نماز جمعه را می‌توان به جماعت اقامه کرد. بنا بر نظر مشهور فقیهان شیعه، اقامه نمازهای مستحبی به جز نماز باران به جماعت جایز نیست. اهل سنت نماز تراویح را به جماعت می‌خوانند، اما شیعیان به جماعت خواندن آن را بدعت می‌دانند.

    مفهوم‌شناسی

    نماز جماعت، نمازی است که دسته‌جمعی اقامه شود. در این نماز، امام جماعت جلو می‌ایستد و مامومین به او اقتدا می‌کنند. نماز جماعت با حداقل دو نفر، یعنی امام و یک مأموم شکل می‌گیرد.[۱]

    اهمیت

    نماز جماعت از مستحبات مؤکد در دین اسلام است[۲] و در روایات، ترکِ بدون عذر آن از عوامل عدم قبولی نماز، و بی‌توجهی به نماز جماعت، به‌منزله کوچک شمردن خداوند دانسته شده است.[۳]

    در قرآن کریم به طور مستقیم به نماز جماعت اشاره نشده، اما فقیهان در ذیل باب فضیلت نماز جماعت به آیه «وَ أَقیمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّکاةَ وَ ارْکعُوا مَعَ الرَّاکعین»[۴] اشاره کرده‌اند.[۵] برخی از مفسران نیز رکوع دسته‌جمعی در آیه مذکور را کنایه از نماز جماعت دانسته‌اند.[۶] همچنین برخی از جوامع حدیثی شیعه، بابی را به فضلیت نماز جماعت و احکام آن اختصاص داده‌اند.[۷]

    آیت الله بروجردی، با اتکا به برخی روایات، معتقد است که نماز در دین اسلام، در آغاز به صورت جماعت واجب شده است.[۸] در ابتدای نبوت حضرت محمد(ص)، نماز جماعت به امامت رسول خدا برگزار می‌شد و حضرت علی تنها مأموم مَرد و حضرت خدیجه[۹] تنها مأموم زن بوده است.[۱۰] بعد از آن جعفر طیار نیز به جمع آنان ملحق شده است.[۱۱]

    حکمت تشریع

    بر اساس روایت نقل‌شده از امام رضا، علت تشریع نماز جماعت، آشکار شدن اسلام، توحید و اخلاص در بین مردم است.[۱۲] در کتاب علل الشرائع از امام صادق روایت شده که خدا نماز جماعت را برای این قرار داد تا کسانی که نماز می‌خوانند از کسانی که نماز نمی‌خوانند شناخته شوند و معلوم شود چه کسی اوقات نماز را حفظ و چه کسی آن را ضایع می‌کند. همچنین آمده است که اگر نماز جماعت نبود، کسی نمی‌توانست درباره دیگری شهادت به خیر دهد.[۱۳]

    فضیلت

    ثواب و فضیلت‌های زیادی برای نماز جماعت بیان شده است. از پیامبر اکرم نقل شده که تعداد حاضران در نماز جماعت هر چه بیشتر باشد، نزد خدا محبوب‌تر[۱۴] و پاداش آن بیشتر است: اگر مأموم یک نفر باشد فضیلت نماز ۱۵۰ برابر و اگر دو نفر باشند ۶۰۰ برابر است و چنانچه از نُه نفر فزونتر شوند، پاداش آن را جز خدا نمی‌داند.[۱۵]

    همچنین در روایات آمده است که یک نماز جماعت از ۲۵ نماز در غیر جماعت برتر است[۱۶] و ثواب یک نماز جماعت، برتر از چهل سال نماز فُرادا در خانه دانسته شده[۱۷] و فضیلت نماز جماعت به امامت عالِم، مانند فضیلت نماز به امامت پیامبر اکرم(ص) است.[۱۸]

    آثار

    بنابر روایات، نماز جماعت سبب دوری از نفاق،[۱۹] آمرزش گناهان،[۲۰] استجابت دعا،[۲۱] آسان شدن تحمل سختی‌های قیامت، ورود به بهشت[۲۲] و جلب خشنودی خدا و ملائکه[۲۳] می‌شود. همچنین کسی که در نماز جماعت شرکت می‌کند، می‌تواند دیگران را شفاعت کند.[۲۴]

    از پیامبر اکرم نقل شده که هر گامی که نمازگزار به سوی مسجد بردرد، هزار حسنه برایش نوشته می‌شود، ۷۰ هزار درجه دریافت می‌کند و اگر در این حال از دنیا برود، خدا ۷۰ هزار فرشته را مأمور می‌کند تا در قبر او را زیارت کنند و در تنهایی قبر مونس او باشند تا زمانی که از قبرش برانگیخته شود.[۲۵]

    همچنین هویت یافتن جامعه اسلامی، آگاهی بیشتر مردم از یکدیگر، تعاون و همکاری، کاشتن بذر محبت و مودت و ارتباط و الفت بین مسلمانان، از فواید نماز جماعت دانسته شده است.[۲۶]

    احکام

    فقیهان شیعه، شرکت در نماز جماعت را مستحب مؤکد می‌دانند[۲۷]‌ خواندن نمازهای صبح، مغرب و عشا به جماعت تأکید بیشتری شده است.[۲۸] همچنین شرکت در نماز جماعت برای همسایه مسجد نیز تأکید بیشتری دارد.[۲۹] و شرط صحت نماز جمعه این است که به جماعت خوانده شود.[۳۰]

    حنبلیان و برخی از حنفیان از اهل سنت، نماز جماعت را واجب عینی دانسته‌اند.[۳۱] از نظر گروهی از شافعیان، نماز جماعت برای مردان در غیر حال سفر، واجب کفایی است.[۳۲]

    به جماعت خواندن نمازهای مستحب

    از نظر فقیهان شیعه، به جماعت خواندن نمازهای مستحب به جز نماز باران، جایز نیست.[۳۳] با این حال به نظر برخی از فقهای شیعه، خواندن نماز عیدین در عصر غیبت مستحب است.[۳۴] بنابر نظر مشهور فقیهان شیعه، نماز عیدین را چه در صورت وجوب و چه در صورت استحباب باید‌ به جماعت خواند.[۳۵] صاحب حدائق به برخی از فقیهان شیعه همچون ابوصلاح حلبی و شهید اول نسبت داده که به جماعت خواندن نماز غدیر را جایز می‌دانسته‌اند، بحرانی خود به جماعت خواندن این نماز را حرام دانسته است.[۳۶] در مقابل، بیشتر فقیهان اهل سنت، به جماعت خواندنِ تمامی نمازهای مستحب مانند نماز تراویح را مجاز می‌دانند.[۳۷] مالکیان و حنفیان، به جماعت خواندن برخی نوافل در غیر نمازهای مستحبیِ ماه رمضان و نیز نماز آیات را مکروه دانسته‌اند.[۳۸] از نظر فقیهان شیعه به جماعت خواندن نماز تراویح بدعت است.[۳۹]

    شرایط امام جماعت

    بنابر فقه اسلامی، امام جماعت باید عاقل،[۴۰] بالغ،[۴۱] مؤمن[۴۲] و عادل[۴۳] باشد. همچنین امام جماعت باید حلال‌زاده[۴۴] باشد، و قرائت نمازش درست باشد.[۴۵] اگر همه یا برخی از مأمومان مرد باشند، امام جماعت باید مرد باشد.[۴۶]

    اقتدا به اهل سنت

    یکی از شرایط امام جماعت، مؤمن بودن، به معنای شیعه دوازده امامی است؛[۴۷] از این رو فقیهان شیعه اقتدای مأموم شیعه به امام جماعت اهل سنت را با اتکا به روایاتی[۴۸] صحیح ندانسته‌‌اند؛[۴۹] اما درباره اقتدا به اهل سنت در شرایط خاص، مثلا از باب تقیه، اختلاف‌نظر وجود دارد؛ امام خمینی و برخی دیگر، اقتدا به اهل سنت را بدون اشکال دانسته‌اند،[۵۰] و برخی دیگر، تکرار نماز، یا عدم اقتدا و قرائت حمد و سوره را شرط دانسته‌اند.[۵۱] این اختلاف ناشی از تعارض روایات در شرایط ثانوی دانسته شده است.[۵۲]

    حضور زنان در نماز جماعت

    بر پایه برخی روایات، نماز خواندن زنان در خانه از نمازخواندن آنان در مسجد و به جماعت بهتر است؛ در این روایات، بهترین مسجد برای زنان خانه آنها،[۵۳] و ثواب نماز فرادای زن در خانه با نماز جماعت مساوی دانسته شده است.[۵۴] گروهی از فقیهان شیعه با استناد به این روایات، خواندن نماز فرادا در خانه توسط زنان را مستحب، و برتر از نماز آنان در مسجد دانسته‌اند.[۵۵] برخی دیگر از فقیهان، این روایات را مربوط به شرایط خاص دانسته و معتقدند که نماز خواندن زنان در مسجد با رعایت حجاب بهتر است.[۵۶] این گروه به روایاتی استناد کرده‌اند که به حضور بانوان در نماز جماعت پیامبر دلالت دارد.[۵۷]

    احکام دیگر

    آداب نماز جماعت

    نماز جماعت آداب، مستحبات و مکروهاتی دارد؛ برخی از مستحبات آن عبارتند از:

    همچنین برخی از مکروهات نماز جماعت عبارتند از: ایستادن مأموم در یک صف به تنهایی، نماز نافله خواندن پس از قد قامت الصلوة و اقتدای حاضر به مسافر و بالعکس در نمازهای چهار رکعتی،[۷۰] و نیز بلند گفتن ذکرهای نماز توسط مأموم به اندازه‌ای که امام جماعت بشنود.[۷۱]

    تک‌نگاری

    فقیهان، در کتاب الصلوة آثار فقهی خود، درباره نماز جماعت و احکام آن نیز سخن گفته‌اند.[۷۲] همچنین درباره نماز جماعت، کتاب‌هایی به صورت مستقل نوشته شده است؛ برخی از آنها عبارتند از:

    پانویس

    منابع

    پیوند به بیرون


    منبع مطلب : fa.wikishia.net

    مدیر محترم سایت fa.wikishia.net لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    نماز جماعت

    مسأله ۱۳۷۹ ـ مستحب است نمازهای یومیه را با جماعت بخوانند، و در نماز صبح و مغرب و عشا، خصوصاً برای همسایه مسجد و کسی که صدای اذان مسجد را میشنود بیشتر سفارش شده است. و همچنین مستحب است سایر نمازهای واجب را با جماعت بخوانند، ولی مشروعیت جماعت در نماز طواف، و نماز آیات در غیر خسوف و کسوف ثابت نیست.

    مسأله ۱۳۸۰ ـ در روایات معتبره وارد است، که نماز با جماعت بیست و پنج درجه افضل از نماز فرادی است.

    مسأله ۱۳۸۱ ـ حاضر نشدن به نماز جماعت از روی بی‌اعتنائی جایز نیست. و سزاوار نیست که انسان بدون عذر نماز جماعت را ترک کند.

    مسأله ۱۳۸۲ ـ مستحب است انسان صبر کند که نماز را با جماعت بخواند، و نماز جماعتی را که مختصر بخوانند از نماز فرادی که آن را طول بدهند بهتر میباشد. و نیز نماز جماعت از نماز اوّل وقت که فرادی ـ یعنی تنها خوانده شود ـ بهتر است، ولی بهتر بودن نماز جماعت در غیر وقت فضیلت نماز، از نماز فرادی در وقت فضیلت آن، معلوم نیست.

    مسأله ۱۳۸۳ ـ وقتی که جماعت برپا می‌شود مستحب است کسی که نمازش را فرادی خوانده دوباره با جماعت بخواند، و اگر بعد بفهمد که نماز اولش باطل بوده، نماز دوّم او کافی است.

    مسأله ۱۳۸۴ ـ اگر امام یا مأموم بخواهد نمازی را که با جماعت خوانده دوباره با جماعت بخواند، هرچند استحبابش ثابت نیست، ولی رجاءً آوردن آن مانعی ندارد.

    مسأله ۱۳۸۵ ـ کسی که در نماز به حدی وسواس دارد که موجب بطلان نمازش می‌شود، و فقط در صورتی که نماز را با جماعت بخواند، از وسواس راحت می‌شود، باید نماز را با جماعت بخواند.

    مسأله ۱۳۸۶ ـ اگر پدر یا مادر به فرزند خود امر کند که نماز را با جماعت بخواند، احتیاط مستحب آن است که نماز را به جماعت بخواند، البته اگر امر و نهی پدر یا مادر از روی شفقت نسبت به فرزند باشد، و مخالفتش موجب اذیت آنان شود، حرام است بر فرزند مخالفت نماید.

    مسأله ۱۳۸۷ ـ نماز مستحب را نمیشود در هیچ موردی ـ بنا بر احتیاط ـ با جماعت خواند، ولی نماز استسقاء را ـ که برای آمدن باران میخوانند ـ می‌تواند با جماعت خواند. و همچنین نمازی که واجب بوده و به جهتی مستحب شده است، مانند نماز عید فطر و قربان که در زمان حضور امام علیه السلام واجب بوده و به واسطه غائب شدن ایشان مستحب میباشد.

    مسأله ۱۳۸۸ ـ موقعی که امام جماعت نماز یومیه میخواند، هرکدام از نمازهای یومیه را می‌شود به او اقتدا کرد.

    مسأله ۱۳۸۹ ـ اگر امام جماعت قضای نماز یومیه خود، یا شخص دیگری را که فوت آن نماز یقینی باشد میخواند، می‌شود به او اقتدا کرد، ولی اگر نماز خود یا شخص دیگری را احتیاطاً بجا میآورد اقتدا به او جایز نیست مگر آنکه نماز مأموم هم احتیاطی باشد، و سبب احتیاط امام سبب احتیاط مأموم نیز بوده باشد، ولی لازم نیست که برای احتیاط مأموم سبب دیگری نباشد.

    مسأله ۱۳۹۰ ـ اگر انسان نداند نمازی را که امام میخواند نماز واجب یومیه است، یا نماز مستحب، نمی‌تواند به او اقتدا کند.

    مسأله ۱۳۹۱ ـ در صحت جماعت شرط است که بین امام و مأموم، و همچنین بین مأموم و مأموم دیگر که واسطه بین مأموم و امام است حائلی نباشد، و مراد از حائل چیزی است که آنها را از هم جدا کند، خواه مانع از دیدن شود مانند پرده یا دیوار و امثال اینها، و خواه مانع نشود مانند شیشه، پس اگر در تمام احوال نماز یا بعض آن، بین امام و مأموم، یا بین مأموم و مأموم دیگر که واسطه اتصال است چنین حائلی باشد، جماعت باطل خواهد شد. و زن از این حکم مستثنی است چنانکه خواهد آمد.

    مسأله ۱۳۹۲ ـ اگر به واسطه بلندی صف اوّل، کسانی که دو طرف صف ایستاده‌اند امام را نبینند، می‌توانند اقتدا کنند. و نیز اگر به واسطه بلندی یکی از صف‌های دیگر کسانی که دو طرف آن ایستاده‌اند، صف جلوی خود را نبینند، می‌توانند اقتدا نمایند.

    مسأله ۱۳۹۳ ـ اگر صف‌های جماعت تا در مسجد برسد، کسی که مقابل در، پشت صف ایستاده نمازش صحیح است، و نیز نماز کسانی که پشت سر او اقتدا میکنند صحیح میباشد، بلکه نماز کسانی که در دو طرف ایستاده‌اند و از جهت مأموم دیگر اتصال به جماعت دارند، نیز صحیح است.

    مسأله ۱۳۹۴ ـ کسی که پشت ستون ایستاده، اگر از طرف راست یا چپ به واسطه مأموم دیگر به امام متصل نباشد، نمی‌تواند اقتدا کند.

    مسأله ۱۳۹۵ ـ جای ایستادن امام باید از جای مأموم بلندتر نباشد، ولی اگر به مقدار ناچیز بلندتر باشد اشکال ندارد. و نیز اگر زمین سراشیب باشد، و امام در طرفی که بلندتر است بایستد، در صورتی که سراشیبی آن زیاد نباشد مانعی ندارد.

    مسأله ۱۳۹۶ ـ اگر جای مأموم بلندتر از جای امام باشد اشکال ندارد، ولی اگر به‌قدری بلندتر باشد که نگویند اجتماع کرده‌اند، جماعت صحیح نیست.

    مسأله ۱۳۹۷ ـ اگر واسطه اتصال به جماعت بچه ممیز ـ یعنی بچه‌ای که خوب و بد را میفهمد ـ باشد چنانچه ندانند نماز او باطل است می‌توانند اقتدا کنند، و همچنین اگر شیعه اثناعشری نباشد، چنانچه نماز او بر طبق مذهب وی صحیح باشد.

    مسأله ۱۳۹۸ ـ بعد از تکبیر امام اگر صف جلو، آماده نماز و تکبیر گفتن آنان نزدیک باشد، کسی که در صف بعد ایستاده، می‌تواند تکبیر بگوید، ولی احتیاط مستحب آن است که صبر کند تا تکبیر صف جلو تمام شود.

    مسأله ۱۳۹۹ ـ اگر بداند نماز یک صف از صف‌های جلو باطل است، در صف‌های بعد نمی‌تواند اقتدا کند، ولی اگر نداند نماز آنان صحیح است یا نه، می‌تواند اقتدا نماید.

    مسأله ۱۴۰۰ ـ هرگاه بداند نماز امام باطل است، مثلاً بداند امام وضو ندارد اگرچه خود امام ملتفت نباشد، نمی‌تواند به او اقتدا کند.

    مسأله ۱۴۰۱ ـ اگر مأموم بعد از نماز بفهمد که امام عادل نبوده، یا کافر بوده، یا به جهتی نمازش باطل بوده، مثلاً بی‌وضو نماز خوانده، نمازش صحیح است.

    مسأله ۱۴۰۲ ـ اگر در بین نماز شک کند که اقتدا کرده یا نه، چنانچه به نشانه‌هایی اطمینان پیدا کند که اقتدا کرده، باید نماز را به جماعت تمام کند، و در غیر این صورت باید نماز را به نیت فرادی تمام نماید.

    مسأله ۱۴۰۳ ـ اگر مأموم در بین نماز بدون عذر قصد انفراد نماید، صحت جماعتش محل اشکال است، ولی نمازش صحیح است، مگر آنکه به وظیفه منفرد عمل نکرده باشد که ـ بنا بر احتیاط واجب ـ باید نماز را اعاده کند، ولی اگر چیزی را کم و زیاد کرده باشد که در صورت عذر، نماز را باطل نکند اعاده لازم نیست، مثلاً اگر از اوّل نماز قصد انفراد را نداشته و قرائت را نخوانده ولی در حال رکوع چنین قصدی برایش پیدا شود، در این صورت می‌تواند نمازش را به قصد انفراد تمام کند، و لازم نیست که آن را اعاده نماید، و همچنین اگر یک سجده را برای متابعت زیاد کرده باشد.

    مسأله ۱۴۰۴ ـ اگر مأموم بعد از حمد و سوره امام، به واسطه عذری نیت فرادی کند، لازم نیست حمد و سوره را بخواند، ولی اگر بدون عذر باشد یا پیش از تمام شدن حمد و سوره نیت فرادی نماید ـ بنا بر احتیاط ـ لازم است همه حمد و سوره را بخواند.

    مسأله ۱۴۰۵ ـ اگر در بین نماز جماعت نیت فرادی نماید، نمی‌تواند دوباره نیت جماعت کند، و همچنین است ـ بنا بر احتیاط واجب ـ اگر مردّد شود که نیت فرادی کند یا نه، و بعد تصمیم بگیرد که نماز را با جماعت تمام کند.

    مسأله ۱۴۰۶ ـ اگر شک کند که در بین نماز نیت فرادی کرده یا نه، باید بنا بگذارد که نیت فرادی نکرده است.

    مسأله ۱۴۰۷ ـ اگر موقعی که امام در رکوع است اقتدا کند و به رکوع امام برسد، اگرچه ذکر امام تمام شده باشد نمازش صحیح است، و یک رکعت حساب می‌شود، اما اگر به مقدار رکوع خم شود و به رکوع امام نرسد می‌تواند نمازش را فرادی تمام کند و می‌تواند برای رسیدن به رکعت بعد نماز را قطع کند.

    مسأله ۱۴۰۸ ـ اگر موقعی که امام در رکوع است اقتدا کند، و به مقدار رکوع خم شود و شک کند که به رکوع امام رسیده یا نه، چنانچه شکش بعد از تمام شدن رکوع باشد جماعتش صحیح است، و در غیر این صورت می‌تواند نماز را فرادی تمام کند و می‌تواند برای رسیدن به رکعت بعد نماز را قطع کند.

    مسأله ۱۴۰۹ ـ اگر موقعی که امام در رکوع است اقتدا کند، و پیش از آنکه به‌اندازه رکوع خم شود امام سر از رکوع بردارد، مخیر است نماز را فرادی تمام کند، یا اینکه همراه امام به قصد قربت مطلقه به سجده رود، و بعد در حال ایستادن تکبیر را به قصد اعم از تکبیرة الاحرام و ذکر مطلق تجدید کرده، و نماز را به جماعت بخواند، و یا برای رسیدن به رکعت بعد نماز را قطع کند.

    مسأله ۱۴۱۰ ـ اگر اوّل نماز، یا بین حمد و سوره اقتدا کند و اتفاقاً پیش از آنکه به رکوع رود، امام سر از رکوع بردارد، نماز او صحیح است.

    مسأله ۱۴۱۱ ـ اگر موقعی برسد که امام مشغول خواندن تشهّد آخر نماز است، چنانچه بخواهد به ثواب جماعت برسد، باید بعد از نیت و گفتن تکبیرة الاحرام بنشیند، و می‌تواند تشهّد را به قصد قربت مطلقه با امام بخواند، ولی سلام را ـ بنا بر احتیاط واجب ـ نگوید و صبر کند تا امام سلام نماز را بدهد، بعد بایستد بدون آنکه دوباره نیت کند یا تکبیر بگوید، حمد و سوره را بخواند و آن را رکعت اوّل نماز خود حساب کند.

    مسأله ۱۴۱۲ ـ مأموم نباید جلوتر از امام بایستد، بلکه احتیاط واجب آن است که اگر مأموم متعدد باشند مساوی امام نایستند، ولی اگر مأموم یک مرد باشد، اشکال ندارد که مساوی امام بایستد.

    مسأله ۱۴۱۳ ـ اگر امام مرد و مأموم زن باشد، چنانچه بین آن زن و امام، یا بین آن زن و مأموم دیگری که مرد است، و زن به واسطه او به امام متصل شده است، پرده و مانند آن باشد اشکال ندارد.

    مسأله ۱۴۱۴ ـ اگر بعد از شروع به نماز، بین مأموم و امام، یا بین مأموم و کسی که مأموم به واسطه او متصل به امام است، پرده یا چیز دیگری حائل شود، جماعت باطل می‌شود، و لازم است مأموم به وظیفه منفرد عمل نماید.

    مسأله ۱۴۱۵ ـ احتیاط واجب آن است که بین جای سجده مأموم و جای ایستادن امام بیشتر از یک‌قدم فاصله نباشد، و همچنین است اگر انسان به واسطه مأمومی که جلوی او ایستاده به امام متصل باشد. و احتیاط مستحب آن است که جای ایستادن مأموم با جای ایستادن کسی که جلوی او ایستاده، بیش از اندازه جسد انسان در حالی که به سجده میرود فاصله نداشته باشد.

    مسأله ۱۴۱۶ ـ اگر مأموم به واسطه کسی که طرف راست یا چپ او اقتدا کرده به امام متصل باشد و از جلو به امام متصل نباشد ـ بنا بر احتیاط واجب ـ باید با کسی که در طرف راست یا چپ او اقتدا کرده، بیشتر از یک‌قدم فاصله نداشته باشد.

    مسأله ۱۴۱۷ ـ اگر در نماز، بین مأموم و امام، یا بین مأموم و کسی که مأموم به واسطه او به امام متصل است، بیشتر از یک‌قدم فاصله پیدا شود، می‌تواند نمازش را به قصد انفراد ادامه دهد.

    مسأله ۱۴۱۸ ـ اگر نماز همه کسانی که در صف جلو هستند تمام شود، و فوراً برای نماز دیگری به امام اقتدا نکنند، جماعت صف بعد باطل می‌شود، بلکه اگر هم فوراً اقتدا بکنند، صحت جماعت صف بعد، محل اشکال است.

    مسأله ۱۴۱۹ ـ اگر در رکعت دوّم اقتدا کند، لازم نیست حمد و سوره بخواند، ولی قنوت و تشهّد را با امام میخواند، و احتیاط آن است که موقع خواندن تشهّد انگشتان دست و سینه پا را به زمین بگذارد و زانوها را بلند کند، و باید بعد از تشهّد با امام برخیزد و حمد و سوره را بخواند، و اگر برای سوره وقت ندارد، حمد را تمام کند و در رکوع خود را به امام برساند، و اگر برای تمام حمد وقت ندارد می‌تواند حمد را قطع کند و با امام به رکوع رود، ولی احتیاط مستحب در این صورت آن است که نماز را به نیت فرادی تمام کند.

    مسأله ۱۴۲۰ ـ اگر موقعی که امام در رکعت دوّم نماز چهار رکعتی است اقتدا کند، باید در رکعت دوّم نمازش که رکعت سوّم امام است بعد از دو سجده بنشیند و تشهّد را به مقدار واجب بخواند و برخیزد، و چنانچه برای گفتن سه مرتبه تسبیحات وقت ندارد، باید یک مرتبه بگوید و در رکوع خود را به امام برساند.

    مسأله ۱۴۲۱ ـ اگر امام در رکعت سوّم یا چهارم باشد، و مأموم بداند که اگر اقتدا کند و حمد را بخواند، به رکوع امام نمیرسد، ـ بنا بر احتیاط واجب ـ باید صبر کند تا امام به رکوع رود، و بعد اقتدا نماید.

    مسأله ۱۴۲۲ ـ اگر در حال قیام رکعت سوّم یا چهارمِ امام اقتدا کند، باید حمد و سوره را بخواند، و اگر برای سوره وقت ندارد، باید حمد را تمام کند و در رکوع خود را به امام برساند، و اگر برای تمام حمد وقت ندارد، می‌تواند حمد را قطع کند و با امام رکوع رود، ولی احتیاط مستحب در این صورت آن است که قصد فرادی کرده و نماز را تمام کند.

    مسأله ۱۴۲۳ ـ کسی که میداند اگر سوره یا قنوت را تمام کند به رکوع امام نمیرسد، چنانچه عمداً سوره یا قنوت را بخواند و به رکوع نرسد، جماعتش باطل می‌شود، و باید به وظیفه منفرد عمل نماید.

    مسأله ۱۴۲۴ ـ کسی که اطمینان دارد که اگر سوره را شروع کند یا تمام نماید به رکوع امام میرسد، در صورتی که زیاد طول نکشد بهتر آن است که سوره را شروع کند، یا اگر شروع کرده تمام نماید. ولی اگر زیاد طول بکشد به‌طوری که نگویند متابعت امام میکند باید شروع نکند، و چنانچه شروع کرده تمام ننماید، وگرنه جماعتش باطل خواهد شد، ولی نمازش صحیح است اگر به وظیفه منفرد عمل کرده باشد به تفصیلی که در مسأله (۱۴۰۳) گذشت.

    مسأله ۱۴۲۵ ـ کسی که یقین دارد اگر سوره را بخواند به رکوع امام میرسد و متابعت امام از بین نمیرود، چنانچه سوره را بخواند و به رکوع نرسد جماعتش صحیح است.

    مسأله ۱۴۲۶ ـ اگر امام ایستاده باشد و مأموم نداند که در کدام رکعت است، می‌تواند اقتدا کند ـ و بنا بر احتیاط واجب ـ باید حمد و سوره را بخواند، ولی باید آنها را به قصد قربت بخواند.

    مسأله ۱۴۲۷ ـ اگر به خیال اینکه امام در رکعت اوّل یا دوّم است حمد و سوره نخواند، و بعد از رکوع بفهمد که در رکعت سوّم، یا چهارم بوده، نمازش صحیح است؛ ولی اگر پیش از رکوع بفهمد، باید حمد و سوره را بخواند، و اگر وقت ندارد به‌طوری که در مسأله (۱۴۲۲) گفته شد عمل نماید.

    مسأله ۱۴۲۸ ـ اگر به خیال اینکه امام در رکعت سوّم یا چهارم است، حمد و سوره بخواند و پیش از رکوع یا بعد از آن بفهمد که در رکعت اوّل یا دوّم بوده، نمازش صحیح است. و اگر در بین حمد و سوره بفهمد، لازم نیست آنها را تمام کند.

    مسأله ۱۴۲۹ ـ اگر موقعی که مشغول نماز مستحبی است جماعت بر پا شود، چنانچه اطمینان ندارد که اگر نماز را تمام کند به جماعت میرسد، مستحب است نماز را رها کند و مشغول نماز جماعت شود هرچند برای درک رکعت اوّل باشد.

    مسأله ۱۴۳۰ ـ اگر موقعی که مشغول نماز سه رکعتی یا چهار رکعتی است، جماعت بر پا شود، چنانچه به رکوع رکعت سوّم نرفته و اطمینان ندارد که اگر نماز را تمام کند به جماعت میرسد، مستحب است به نیت نماز مستحبی نماز را دو رکعتی تمام کند و خود را به جماعت برساند.

    مسأله ۱۴۳۱ ـ اگر نماز امام تمام شود و مأموم مشغول تشهّد یا سلام اوّل باشد، لازم نیست نیت فرادی کند.

    مسأله ۱۴۳۲ ـ کسی که یک رکعت از امام عقب‌مانده بهتر آن است که وقتی امام تشهّد رکعت آخر را میخواند، انگشتان دست و سینه پا را به زمین بگذارد، و زانوها را بلند نگهدارد و صبر کند تا امام سلام نماز را بگوید و بعد برخیزد. و اگر در همانجا بخواهد قصد انفراد نماید مانعی ندارد.

    شرایط امام جماعت

    مسأله ۱۴۳۳ ـ امام جماعت باید بالغ، و عاقل، و شیعه دوازده امامی، و عادل، و حلال‌زاده باشد، و نماز را به طور صحیح بخواند. و نیز اگر مأموم مرد است امام او هم باید مرد باشد، و صحت اقتدا به بچه ده ساله اگرچه خالی از وجه نیست، ولی خالی از اشکال هم نمیباشد. و عدالت این است که واجبات انجام دهد، و محرمات را ترک کند و نشانه آن حسن ظاهر است، اگر انسان اطلاع از خلاف آن نداشته باشد.

    مسأله ۱۴۳۴ ـ امامی را که عادل میدانسته، اگر شک کند که به عدالت خود باقی است یا نه، می‌تواند به او اقتدا نماید.

    مسأله ۱۴۳۵ ـ کسی که ایستاده نماز میخواند، نمی‌تواند به کسی که نشسته یا خوابیده نماز میخواند اقتدا کند. و کسی که نشسته نماز میخواند، نمی‌تواند به کسی که خوابیده نماز میخواند اقتدا نماید.

    مسأله ۱۴۳۶ ـ کسی که نشسته نماز میخواند، می‌تواند به کسی که نشسته نماز میخواند اقتدا کند، ولی اقتدا کسی که خوابیده نماز میخواند مطلقاً محل اشکال است. چه امام ایستاده باشد، چه نشسته، چه خوابیده.

    مسأله ۱۴۳۷ ـ اگر امام جماعت به واسطه عذری بالباس نجس، یا با تیمم، یا با وضوی جبیره‌ای نماز بخواند، می‌شود به او اقتدا کرد.

    مسأله ۱۴۳۸ ـ اگر امام مرضی دارد که نمی‌تواند از بیرون آمدن بول و غائط خودداری کند، می‌شود به او اقتدا کرد. و نیز زنی که مستحاضه نیست، می‌تواند به زن مستحاضه اقتدا نماید.

    مسأله ۱۴۳۹ ـ بهتر این است که کسی که مرض خوره یا پیسی دارد، امام جماعت نشود. ـ و بنا بر احتیاط واجب ـ به کسی که حدّ شرعی بر او جاری شده و توبه کرده است اقتدا نشود.

    منبع مطلب : www.tabnak.ir

    مدیر محترم سایت www.tabnak.ir لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    احکام نماز (نماز جماعت)

    مساله 1399ـ‏ مستحب است نمازهای واجب خصوصاً نمازهای یومیه را به‏‎ ‎‏جماعت بخوانند و در نماز صبح و مغرب و عشا، خصوصاً برای همسایۀ مسجد و‏‎ ‎‏کسی که صدای اذان مسجد را می شنود بیشتر سفارش شده است.‏

    مساله 1400ـ‏ در روایتی وارد شده است که اگر یک نفر به امام جماعت اقتدا‏‎ ‎‏کند، هر رکعت از نماز آنان ثواب صد و پنجاه نماز دارد و اگر دو نفر اقتدا کنند هر‏‎ ‎‏رکعتی ثواب ششصد نماز دارد و هر چه بیشتر شوند، ثواب نمازشان بیشتر می شود‏‎ ‎‏تا به ده نفر برسند و عدۀ آنان که از ده گذشت، اگر تمام آسمانها کاغذ و دریاها مرکب‏‎ ‎‏و درختها قلم و جن و انس و ملائکه نویسنده شوند، نمی توانند ثواب یک رکعت آن‏‎ ‎‏را بنویسند.‏


    مساله 1401ـ‏ حاضر نشدن به نماز جماعت از روی بی اعتنایی جایز نیست و‏‎ ‎‏سزاوار نیست که انسان بدون عذر نماز جماعت را ترک کند.‏

    مساله 1402ـ‏ مستحب است انسان صبر کند که نماز را به جماعت بخواند و‏‎ ‎‏نماز جماعت از نماز اول وقت که فرادی یعنی تنها خوانده شود بهتر است. و نیز نماز‏‎ ‎‏جماعتی را که مختصر بخوانند از نماز فرادی که آن را طول بدهند بهتر می باشد.‏

    مساله 1403ـ‏ وقتی که جماعت برپا می شود، مستحب است کسی که نمازش را‏‎ ‎‏فرادی خوانده دوباره با جماعت بخواند. و اگر بعد بفهمد که نماز اولش باطل بوده،‏‎ ‎‏نماز دوم او کافی است.‏

    مساله 1404ـ‏ اگر امام یا ماموم بخواهد نمازی را که به جماعت خوانده دوباره با‏‎ ‎‏جماعت بخواند در صورتی که جماعت دوم و اشخاص آن غیر از اول باشد اشکال‏‎ ‎‏ندارد.‏

    مساله 1405ـ‏ کسی که در نماز وسواس دارد و فقط در صورتی که نماز را با‏‎ ‎‏جماعت بخواند از وسواس راحت می شود، باید نماز را با جماعت بخواند.‏

    مساله 1406ـ‏ اگر پدر یا مادر به فرزند خود امر کند که نماز را به جماعت‏‎ ‎‏بخواند، چون اطاعت پدر و مادر واجب است بنابر احتیاط واجب باید نماز را به‏‎ ‎‏جماعت بخواند و قصد استحباب نماید.‏

    مساله 1407ـ‏ احتیاط واجب آن است که نماز عید فطر و قربان را در زمان غیبت‏‎ ‎‏امام ‏‏علیه السلام‏‏ با جماعت نخوانند ولی به قصد رجاء مانع ندارد، و نمازهای مستحبی را هم‏‎ ‎‏نمی شود به جماعت خواند، مگر نماز استسقاء که برای آمدن باران می خوانند.‏

    مساله 1408ـ‏ موقعی که امام جماعت نماز یومیه می خواند، هر کدام از نمازهای‏‎ ‎‏یومیه را می شود به او اقتدا کرد ولی اگر نماز یومیه اش را احتیاطاً دوباره می خواند‏‎ ‎‏فقط در صورتی که ماموم احتیاطش با امام یکی باشد می تواند به او اقتدا کند.‏

    مساله 1409ـ‏ اگر امام جماعت قضای نماز یومیۀ خود را می خواند می شود به او‏‎ ‎‏اقتدا کرد، ولی اگر نمازش را احتیاطاً قضا می کند، یا قضای احتیاطی نماز کس دیگر‏‎ ‎‏را می خواند، اگرچه برای آن پول نگرفته باشد، اقتدای به او اشکال دارد ولی اگر‏‎ ‎‏انسان بداند که از آن کس که برای او قضا می خواند نماز فوت شده که در این صورت‏‎ ‎‏اقتدای به او اشکال ندارد.‏


    مساله 1410ـ‏ اگر انسان نداند نمازی را که امام می خواند نماز واجب یومیه‏‎ ‎‏است یا نماز مستحب نمی تواند به او اقتدا کند.‏

    مساله 1411ـ‏ اگر امام در محراب باشد و کسی پشت سر او اقتدا نکرده باشد‏‎ ‎‏کسانی که دو طرف محراب ایستاده اند و بواسطۀ دیوار محراب امام را نمی بینند‏‎ ‎‏نمی توانند اقتدا کنند، بلکه اگر کسی هم پشت سر امام اقتدا کرده باشد، اقتدا کردن‏‎ ‎‏کسانی که دو طرف او ایستاده اند و بواسطۀ دیوار محراب امام را نمی بینند اشکال‏‎ ‎‏دارد، بلکه باطل است.‏

    مساله 1412ـ‏ اگر به واسطۀ درازی صف اول، کسانی که دو طرف صف‏‎ ‎‏ایستاده اند امام را نبینند می توانند اقتدا کنند. ونیز اگر بواسطۀ درازی یکی از صفهای‏‎ ‎‏دیگر کسانی که دو طرف آن ایستاده اند، صف جلوی خود را نبینند می توانند اقتدا‏‎ ‎‏نمایند.‏

    مساله 1413ـ‏ اگر صفهای جماعت تا درب مسجد برسد، کسی که مقابل درب‏‎ ‎‏پشت صف ایستاده نمازش صحیح است و نیز نماز کسانی که پشت سر او اقتدا‏‎ ‎‏می کنند صحیح می باشد، ولی نماز کسانی که دو طرف او ایستاده اند و صف جلو را‏‎ ‎‏نمی بینند اشکال دارد، بلکه باطل است.‏

    مساله 1414ـ‏ کسی که پشت ستون ایستاده، اگر از طرف راست یا چپ بواسطۀ‏‎ ‎‏ماموم دیگر به امام متصل نباشد، نمی تواند اقتدا کند بلکه اگر از دو طرف هم متصل‏‎ ‎‏باشد ولی از صف جلو حتی یک نفر را هم نبیند جماعت او صحیح نیست.‏

    مساله 1415ـ‏ جای ایستادن امام باید از جای ماموم بلندتر نباشد ولی اگر مکان‏‎ ‎‏امام مقدار خیلی کمی بلندتر باشد اشکال ندارد، و نیز اگر زمین سراشیب باشد و امام‏‎ ‎‏در طرفی که بلندتر است بایستد در صورتی که سراشیبی آن زیاد نباشد و طوری‏‎ ‎‏باشد که به آن، زمین مسطح بگویند مانعی ندارد.‏

    مساله 1416ـ‏ اگر جای ماموم بلندتر از جای امام باشد در صورتی که بلندی به‏‎ ‎‏مقدار متعارف زمان قدیم باشد مثل آن که امام در صحن مسجد و ماموم در پشت بام‏‎ ‎‏بایستد اشکال ندارد ولی اگر مثل ساختمانهای چند طبقه این زمان باشد، جماعت‏‎ ‎‏اشکال دارد.‏


    مساله 1417ـ‏ اگر بین کسانی که در یک صف ایستاده اند بچۀ ممیز یعنی بچه ای‏‎ ‎‏که خوب و بد را می فهمد فاصله شود، چنانچه ندانند نماز او باطل است می توانند‏‎ ‎‏اقتدا کنند.‏

    مساله 1418ـ‏ بعد از تکبیر امام اگر صف جلو آمادۀ نماز و تکبیر گفتن آنان‏‎ ‎‏نزدیک باشد کسی که در صف بعد ایستاده، می تواند تکبیر بگوید ولی احتیاط‏‎ ‎‏مستحب آن است که صبر کند تا تکبیر صف جلو تمام شود.‏

    مساله 1419ـ‏ اگر بداند نماز یک صف از صفهای جلو باطل است، در صفهای‏‎ ‎‏بعد نمی تواند اقتدا کند، ولی اگر نداند نماز آنان صحیح است یا نه، می تواند اقتدا‏‎ ‎‏نماید.‏

    مساله 1420ـ‏ هرگاه بداند نماز امام باطل است مثلاً بداند امام وضو ندارد،‏‎ ‎‏اگرچه خود امام ملتفت نباشد، نمی تواند به او اقتدا کند.‏

    مساله 1421ـ‏ اگر ماموم بعد از نماز بفهمد که امام عادل نبوده یا کافر بوده، یا به‏‎ ‎‏جهتی نمازش باطل بوده، مثلاً بی وضو نماز خوانده، نمازش صحیح است.‏

    مساله 1422ـ‏ اگر در بین نماز شک کند که اقتدا کرده یا نه، چنانچه در حالی‏‎ ‎‏باشد که وظیفۀ ماموم است مثلاً به حمد و سورۀ امام گوش می دهد باید نماز را به‏‎ ‎‏جماعت تمام کند و اگر مشغول کاری باشد که هم وظیفۀ امام و هم وظیفۀ ماموم است‏‎ ‎‏مثلاً در رکوع یا سجده باشد، باید نماز را به نیت فرادی تمام نماید.‏

    مساله 1423ـ‏ انسان در بین نماز جماعت می تواند نیت فرادی کند.‏

    مساله 1424ـ‏ اگر ماموم بواسطۀ عذری بعد از حمد و سورۀ امام نیت فرادی کند‏‎ ‎‏لازم نیست حمد و سوره را بخواند، ولی اگر پیش از تمام شدن حمد و سوره نیت‏‎ ‎‏فرادی نماید، باید مقداری را که امام نخوانده بخواند.‏

    مساله 1425ـ‏ اگر در بین نماز جماعت نیت فرادی نماید، بنابر احتیاط واجب‏‎ ‎‏نباید دوباره نیت جماعت کند. ولی اگر مردد شود که نیت فرادی کند یا نه و بعد‏‎ ‎‏تصمیم بگیرد نماز را با جماعت تمام کند، نمازش صحیح است.‏

    مساله 1426ـ‏ اگر شک کند که نیت فرادی کرده یا نه، باید بنا بگذارد که نیت‏‎ ‎‏فرادی نکرده است.‏


    مساله 1427ـ‏ اگر موقعی که امام در رکوع است اقتدا کند و به رکوع امام برسد،‏‎ ‎‏اگرچه ذکر امام تمام شده باشد، نمازش بطور جماعت صحیح است و یک رکعت‏‎ ‎‏حساب می شود. اما اگر به مقدار رکوع خم شود و به رکوع امام نرسد نمازش بطور‏‎ ‎‏فرادی صحیح می باشد و باید آن را تمام نماید.‏

    مساله 1428ـ‏ اگر موقعی که امام در رکوع است اقتدا کند و به مقدار رکوع خم‏‎ ‎‏شود و شک کند که به رکوع امام رسیده یا نه، نمازش صحیح است و فرادی می شود.‏

    مساله 1429ـ‏ اگر موقعی که امام در رکوع است اقتدا کند و پیش از آن که به‏‎ ‎‏اندازۀ رکوع خم شود، امام سر از رکوع بردارد، می تواند نیت فرادی کند یا صبر کند تا‏‎ ‎‏امام برای رکعت بعد برخیزد و آن را رکعت اول نماز خود حساب کند. ولی اگر‏‎ ‎‏برخاستن امام به قدری طول بکشد که نگویند این شخص نماز جماعت می خواند،‏‎ ‎‏باید نیت فرادی نماید.‏

    مساله 1430ـ‏ اگر اول نماز یا بین حمد و سوره اقتدا کند و پیش از آنکه به رکوع‏‎ ‎‏رود، امام سر از رکوع بردارد نماز او بطور جماعت صحیح است و باید رکوع کند و‏‎ ‎‏خود را به امام برساند.‏

    مساله 1431ـ‏ اگر موقعی برسد که امام مشغول خواندن تشهد آخر نماز است‏‎ ‎‏چنانچه بخواهد به ثواب جماعت برسد، باید بعد از نیت و گفتن تکبیرة الاحرام‏‎ ‎‏بنشیند و تشهد را با امام بخواند ولی سلام را نگوید و صبر کند تا امام سلام نماز را‏‎ ‎‏بدهد، بعد بایستد و بدون آنکه دوباره نیت کند و تکبیر بگوید، حمد و سوره را‏‎ ‎‏بخواند و آن را رکعت اول نماز خود حساب کند.‏

    مساله 1432ـ‏ ماموم نباید جلوتر از امام بایستد و اگر مساوی او هم بایستد‏‎ ‎‏اشکال دارد و به احتیاط واجب باید کمی عقب تر از امام بایستد، اگرچه قد او بلندتر‏‎ ‎‏از امام باشد که در رکوع و سجود سرش جلوتر از امام باشد.‏

    مساله 1433ـ‏ در نماز جماعت باید بین ماموم و امام پرده و مانند آن که پشت آن‏‎ ‎‏دیده نمی شود فاصله نباشد و همچنین است بین انسان و ماموم دیگری که انسان‏‎ ‎‏بواسطۀ او به امام متصل شده است، ولی اگر امام مرد و ماموم زن باشد چنانچه بین‏‎ ‎‏آن زن و امام یا بین آن زن و ماموم دیگری که مرد است و زن بواسطۀ او به امام متصل‏‎ ‎‏شده است پرده و مانند آن باشد اشکال ندارد.‏


    مساله 1434ـ‏ اگر بعد از شروع به نماز بین ماموم و امام، یا بین ماموم و کسی که‏‎ ‎‏ماموم بواسطۀ او متصل به امام است، پرده یا چیز دیگری که پشت آن را نمی توان دید‏‎ ‎‏فاصله شود، نمازش فرادی می شود و صحیح است.‏

    مساله 1435ـ‏ اگر بین جای سجده ماموم و جای ایستادن امام بقدر گشادی بین‏‎ ‎‏دو قدم فاصله باشد اشکال ندارد، و نیز اگر بین انسان بواسطۀ مامومی که جلوی او‏‎ ‎‏ایستاده و انسان به وسیله او به امام متصل است به همین مقدار فاصله باشد نمازش‏‎ ‎‏اشکال ندارد، و احتیاط مستحب آن است که جای سجدۀ ماموم با جای کسی که‏‎ ‎‏جلوی او ایستاده، هیچ فاصله نداشته باشد.‏

    مساله 1436ـ‏ اگر ماموم بواسطۀ کسی که طرف راست یا چپ او اقتدا کرده به‏‎ ‎‏امام متصل باشد و از جلو به امام متصل نباشد، چنانچه به اندازه گشادی بین دو قدم‏‎ ‎‏هم فاصله داشته باشند نمازش صحیح است.‏

    مساله 1437ـ‏ اگر در نماز، بین ماموم و امام یا بین ماموم و کسی که ماموم‏‎ ‎‏بواسطۀ او به امام متصل است بیشتر از یک قدم بزرگ فاصله پیدا شود نمازش فرادی‏‎ ‎‏می شود و صحیح است.‏

    مساله 1438ـ‏ اگر نماز همه کسانی که در صف جلو هستند تمام شود یا همه‏‎ ‎‏نیت فرادی نمایند، اگر فاصله به اندازه یک قدم بزرگ نباشد نماز صف بعد بطور‏‎ ‎‏جماعت صحیح و اگر بیشتر از این مقدار باشد فرادی می شود و صحیح است.‏

    مساله 1439ـ‏ اگر در رکعت دوم اقتدا کند، قنوت و تشهد را با امام می خواند و‏‎ ‎‏احتیاط آن است که موقع خواندن تشهد انگشتان دست و سینۀ پا را به زمین بگذارد و‏‎ ‎‏زانوها را بلند کند، و باید بعد از تشهد با امام برخیزد و حمد و سوره را بخواند، واگر‏‎ ‎‏برای سوره وقت ندارد، حمد را تمام کند و در رکوع یا سجده خود را به امام برساند،‏‎ ‎‏یا نیت فرادی کند و نمازش صحیح است، ولی اگر در سجده به امام برسد، بهتر است‏‎ ‎‏که احتیاطاً نماز را دوباره بخواند.‏

    مساله 1440ـ‏ اگر موقعی که امام در رکعت دوم نماز چهار رکعتی است اقتدا‏‎ ‎‏کند، باید در رکعت دوم نمازش که رکعت سوم امام است بعد از دو سجده بنشیند و‏‎ ‎‏تشهد را به مقدار واجب بخواند و برخیزد، و چنانچه برای گفتن سه مرتبه تسبیحات‏

    ‏وقت ندارد، یک مرتبه بگوید و در رکوع یا سجده، خود را به امام برساند.‏

    مساله 1441ـ‏ اگر امام در رکعت سوم یا چهارم باشد و ماموم بداند که اگر اقتدا‏‎ ‎‏کند و حمد را بخواند به رکوع امام نمی رسد، بنابر احتیاط واجب باید صبر کند تا امام‏‎ ‎‏به رکوع رود، بعد اقتدا نماید.‏

    مساله 1442ـ‏ اگر در رکعت سوم یا چهارم امام اقتدا کند، باید حمد و سوره را‏‎ ‎‏بخواند و اگر برای سوره وقت ندارد، باید حمد را تمام کند و در رکوع یا سجده خود‏‎ ‎‏را به امام برساند، ولی اگر در سجده به امام برسد، بهتر است که احتیاطاً نماز را‏‎ ‎‏دوباره بخواند.‏

    مساله 1443ـ‏ کسی که می داند اگر سوره را بخواند در رکوع به امام نمی رسد،‏‎ ‎‏باید سوره را نخواند ولی اگر خواند نمازش صحیح است.‏

    مساله 1444ـ‏ کسی که اطمینان دارد که اگر سوره را شروع کند یا تمام نماید به‏‎ ‎‏رکوع امام می رسد، احتیاط واجب آن است که سوره را شروع کند یا اگر شروع کرده‏‎ ‎‏تمام نماید.‏

    مساله 1145ـ‏ کسی که یقین دارد، اگر سوره را بخواند به رکوع امام می رسد،‏‎ ‎‏چنانچه سوره را بخواند و به رکوع نرسد نمازش صحیح است.‏

    مساله 1446ـ‏ اگر امام ایستاده باشد و ماموم نداند که در کدام رکعت است‏‎ ‎‏می تواند اقتدا کند، ولی باید حمد و سوره را به قصد قربت بخواند و اگر چه بعد‏‎ ‎‏بفهمد که امام در رکعت اول یا دوم بوده، نمازش صحیح است.‏

    مساله 1447ـ‏ اگر به خیال این که امام در رکعت اوّل یا دوم است حمد و سوره‏‎ ‎‏نخواند و بعد از رکوع بفهمد که در رکعت سوم یا چهارم بوده نمازش صحیح است.‏‎ ‎‏ولی اگر پیش از رکوع بفهمد، باید حمد و سوره را بخواند و اگر وقت ندارد، فقط‏‎ ‎‏حمد را بخواند و در رکوع یا سجده خود را به امام برساند.‏

    مساله 1148ـ‏ اگر به خیال این که امام در رکعت سوم یا چهارم است حمد و‏‎ ‎‏سوره بخواند و پیش از رکوع یا بعد از آن بفهمد که در رکعت اول یا دوم بوده، نمازش‏‎ ‎‏صحیح است.‏

    مساله 1449ـ‏ اگر موقعی که مشغول نماز مستحبی است جماعت برپا شود،‏

    ‏چنانچه اطمینان ندارد که اگر نماز را تمام کند به جماعت برسد، مستحب است نماز‏‎ ‎‏را رها کند و مشغول نماز جماعت شود. بلکه اگر اطمینان نداشته باشد که به رکعت‏‎ ‎‏اول برسد مستحب است به همین دستور رفتار نماید.‏

    مساله 1450ـ‏ اگر موقعی که مشغول نماز سه رکعتی یا چهار رکعتی است‏‎ ‎‏جماعت برپا شود، چنانچه به رکوع رکعت سوم نرفته و اطمینان ندارد که اگر نماز را‏‎ ‎‏تمام کند به جماعت برسد، مستحب است به نیت نماز مستحبی نماز را دو رکعتی‏‎ ‎‏تمام کند و خود را به جماعت برساند.‏

    مساله 1451ـ‏ اگر نماز امام تمام شود و ماموم مشغول تشهد یا سلام اول باشد،‏‎ ‎‏لازم نیست نیت فرادی کند.‏

    مساله 1452ـ‏ کسی که یک رکعت از امام عقب مانده وقتی امام تشهد رکعت‏‎ ‎‏آخر را می خواند، می تواند برخیزد و نماز را تمام کند و یا انگشتان دست، و سینۀ پا را‏‎ ‎‏به زمین بگذارد و زانوها را بلند نگهدارد و صبر کند تا امام سلام نماز را بگوید و بعد‏‎ ‎‏برخیزد.‏

    ‏ ‏

    شرایط امام جماعت

    ‏ ‏

    مساله 1453ـ‏ امام جماعت باید بالغ و عاقل و شیعۀ دوازده امامی و عادل و‏‎ ‎‏حلال زاده باشد و نماز را بطور صحیح بخواند و نیز اگر ماموم مرد است امام او هم‏‎ ‎‏باید مرد باشد و اقتدا کردن بچه ممیز که خوب و بد را می فهمد به بچه ممیز دیگر‏‎ ‎‏جایز نیست و احتیاط واجب آن است که امام زن نیز مرد باشد.‏

    مساله 1454ـ‏ امامی را که عادل می دانسته، اگر شک کند به عدالت خود باقی‏‎ ‎‏است یا نه، می تواند به او اقتدا نماید.‏

    مساله 1455ـ‏ کسی که ایستاده نماز می خواند، نمی تواند به کسی که نشسته یا‏‎ ‎‏خوابیده نماز می خواند اقتدا کند. و کسی که نشسته نماز می خواند نمی تواند به کسی‏‎ ‎‏که خوابیده نماز می خواند اقتدا نماید.‏

    مساله 1456ـ‏ کسی که نشسته نماز می خواند، می تواند به کسی که نشسته نماز‏‎ ‎‏می خواند اقتدا کند و همچنین کسی که خوابیده است می تواند به کسی که نشسته‏

    ‏نماز می خواند اقتدا کند ولی کسی که نشسته نماز می خواند نمی تواند به کسی که‏‎ ‎‏خوابیده نماز می خواند، اقتدا نماید.‏

    مساله 1457ـ‏ اگر امام جماعت بواسطۀ عذری با تیمم یا با وضوی جبیره ای نماز‏‎ ‎‏بخواند، می شود به او اقتدا کرد ولی اگر بواسطۀ عذری با لباس نجس نماز می خواند‏‎ ‎‏بنابر احتیاط واجب نباید به او اقتدا کرد.‏

    مساله 1458ـ‏ اگر امام مرضی دارد که نمی تواند از بیرون آمدن بول و غائط‏‎ ‎‏خودداری کند بنابر احتیاط واجب، نمی شود به او اقتدا کرد.‏

    مساله 1459ـ‏ بنابر احتیاط واجب کسی که مرض خوره یا پیسی دارد، نباید امام‏‎ ‎‏جماعت شود.‏

    ‏ ‏

    احکام جماعت

    ‏ ‏

    مساله 1460ـ‏ موقعی که ماموم نیت می کند، باید امام را معین نماید. ولی دانستن‏‎ ‎‏اسم او لازم نیست، مثلاً اگر نیت کند اقتدا می کنم به امام حاضر، نمازش صحیح‏‎ ‎‏است.‏

    مساله 1461ـ‏ ماموم باید غیر از حمد و سوره همه چیز نماز را خودش بخواند،‏‎ ‎‏ولی اگر رکعت اول یا دوم او و رکعت سوم یا چهارم امام باشد، باید حمد و سوره را‏‎ ‎‏بخواند.‏

    مساله 1462ـ‏ اگر ماموم در رکعت اول و دوم نماز صبح و مغرب و عشا صدای‏‎ ‎‏حمد و سورۀ امام را بشنود، اگر چه کلمات را تشخیص ندهد، باید حمد و سوره را‏‎ ‎‏نخواند و اگر صدای امام را نشنود، مستحب است حمد و سوره بخواند ولی باید‏‎ ‎‏آهسته بخواند و چنانچه سهواً بلند بخواند اشکال ندارد.‏

    مساله 1463ـ‏ اگر ماموم بعضی از کلمات حمد و سورۀ امام را بشنود، احتیاط‏‎ ‎‏واجب آن است که حمد و سوره را نخواند.‏

    مساله 1464ـ‏ اگر ماموم سهواً حمد و سوره بخواند، یا خیال کند صدایی را که‏‎ ‎‏می شنود صدای امام نیست و حمد و سوره بخواند و بعد بفهمد صدای امام بوده،‏‎ ‎‏نمازش صحیح است.‏


    مساله 1465ـ‏ اگر شک کند که صدای امام را می شنود یا نه، یا صدایی بشنود و‏‎ ‎‏نداند صدای امام است یا صدای کس دیگر، می تواند حمد و سوره بخواند.‏

    مساله 1466ـ‏ ماموم باید در رکعت اول و دوم نمازظهر و عصر حمد و سوره‏‎ ‎‏نخواند و مستحب است به جای آن ذکر بگوید.‏

    مساله 1467ـ‏ ماموم نباید تکبیرة الاحرام را پیش از امام بگوید بلکه احتیاط‏‎ ‎‏واجب آن است که تا تکبیر امام تمام نشده تکبیر نگوید.‏

    مساله 1468ـ‏ اگر ماموم پیش از امام عمداً هم سلام دهد نمازش صحیح است.‏

    مساله 1469ـ‏ اگر ماموم غیر از تکبیرة الاحرام و سلام چیزهای دیگر نماز را‏‎ ‎‏پیش از امام بگوید اشکال ندارد. ولی اگر آنها را بشنود، یا بداند امام چه وقت‏‎ ‎‏می گوید، احتیاط مستحب آن است که پیش از امام نگوید.‏

    مساله 1470ـ‏ ماموم باید غیر از آنچه در نماز خوانده می شود، کارهای دیگر‏‎ ‎‏آن، مانند رکوع و سجود را با امام یا کمی بعد از امام به جا آورد. و اگر عمداً پیش از‏‎ ‎‏امام یا مدتی بعد از امام انجام دهد، معصیت کرده ولی نمازش صحیح است امّا اگر‏‎ ‎‏در دو رکن پشت سرهم از امام جلو یا عقب بیفتد بنابر احتیاط واجب باید نماز را تمام‏‎ ‎‏کند و دوباره بخواند اگرچه بعید نیست نمازش صحیح باشد و فرادی شود.‏

    مساله 1471ـ‏ اگر سهواً پیش از امام سر از رکوع بردارد، چنانچه امام در رکوع‏‎ ‎‏باشد، باید به رکوع برگردد و با امام سر بردارد و در این صورت زیاد شدن رکوع که‏‎ ‎‏رکن است نماز را باطل نمی کند ولی اگر به رکوع برگردد و پیش از آنکه به رکوع‏‎ ‎‏برسد، امام سر بردارد نمازش باطل است.‏

    مساله 1472ـ‏ اگر اشتباهاً سر بردارد و ببیند امام در سجده است باید به سجده‏‎ ‎‏برگردد و چنانچه در هر دو سجده این اتفاق بیفتد برای زیاد شدن دو سجده که رکن‏‎ ‎‏است نماز باطل نمی شود.‏

    مساله 1473ـ‏ کسی که اشتباهاً پیش از امام سر از سجده برداشته هرگاه به‏‎ ‎‏سجده برگردد، و هنوز به سجده نرسیده امام سر بردارد، نمازش صحیح است ولی‏‎ ‎‏اگر در هر دو سجده این اتفاق بیفتد، نماز باطل است.‏

    مساله 1474ـ‏ اگر اشتباهاً سر از رکوع یا سجده بردارد و سهواً یا به خیال این که‏‎ ‎‏به امام نمی رسد، به رکوع یا سجده نرود، نمازش صحیح است.‏


    مساله 1475ـ‏ اگر سر از سجده بردارد و ببیند امام در سجده است چنانچه به‏‎ ‎‏خیال اینکه سجدۀ اول امام است، به قصد این که با امام سجده کند به سجده رود و‏‎ ‎‏بفهمد سجدۀ دوم امام بوده، باید بنابر احتیاط نماز را تمام کند و از سر بخواند. و اگر‏‎ ‎‏به خیال اینکه سجدۀ دوم امام است به سجده رود و بفهمد سجدۀ اول امام بوده،‏‎ ‎‏احتیاط آن است که نماز را فرادی تمام نماید اگر چه می تواند متابعت امام را بکند و‏‎ ‎‏به سجده رود و نماز را تمام کند.‏

    مساله 1476ـ‏ اگر سهواً پیش از امام به رکوع رود و طوری باشد که اگر سر‏‎ ‎‏بردارد به مقداری از قراءت امام می رسد، چنانچه سر بردارد و با امام به رکوع رود‏‎ ‎‏نمازش صحیح است.‏

    مساله 1477ـ‏ اگر سهواً پیش از امام به رکوع رود و طوری باشد که اگر برگردد به‏‎ ‎‏چیزی از قراءت امام نمی رسد، واجب است سربردارد و با امام نماز را تمام کند و‏‎ ‎‏نمازش صحیح است اگرچه احوط استحبابی در این صورت اعاده نماز است، و اگر‏‎ ‎‏سر برندارد تا امام برسد نمازش صحیح است.‏

    مساله 1478ـ‏ اگر پیش از امام به سجده رود، واجب است که سربردارد و با امام‏‎ ‎‏به سجده رود و نمازش صحیح است اگرچه احتیاط استحبابی در این صورت اعاده‏‎ ‎‏نماز است. و اگر برنداشت نمازش صحیح است.‏

    مساله 1479ـ‏ اگر امام در رکعتی که قنوت ندارد اشتباهاً قنوت بخواند، یا در‏‎ ‎‏رکعتی که تشهد ندارد اشتباهاً مشغول خواندن تشهد شود ماموم نباید قنوت و تشهد‏‎ ‎‏را بخواند ولی نمی تواند پیش از امام به رکوع رود، یا پیش از ایستادن امام بایستد بلکه‏‎ ‎‏باید صبر کند تا قنوت و تشهد امام تمام شود و بقیه نماز را با او بخواند.‏

    ‏ ‏

    چیزهایی که در نماز جماعت مستحب است

    ‏ ‏

    مساله 1480ـ‏ اگر ماموم یک مرد باشد، مستحب است طرف راست امام بایستد‏‎ ‎‏و اگر یک زن باشد، مستحب است در طرف راست امام طوری بایستد که جای‏‎ ‎‏سجده اش مساوی زانو یا قدم امام باشد و اگر یک مرد و یک زن یا یک مرد و چند زن‏‎ ‎‏باشند مستحب است مرد طرف راست امام و باقی پشت سر امام بایستند و اگر چند‏

    ‏مرد یا چند زن باشند مستحب است پشت سر امام بایستند و اگر چند مرد و چند زن‏‎ ‎‏باشند مستحب است مردها عقب امام و زنها پشت مردها بایستند.‏

    مساله 1481ـ‏ اگر امام و ماموم هر دو زن باشند احتیاط آن است که امام کمی‏‎ ‎‏جلوتر بایستد.‏

    مساله 1482ـ‏ مستحب است امام در وسط صف بایستد و اهل علم و کمال و‏‎ ‎‏تقوی در صف اول بایستند.‏

    مساله 1483ـ‏ مستحب است صفهای جماعت منظم باشد و بین کسانی که در‏‎ ‎‏یک صف ایستاده اند فاصله نباشد و شانۀ آنان ردیف یکدیگر باشد.‏

    مساله 1484ـ‏ مستحب است بعد از گفتن ‏قَد قَامَتِ الصَّلاةُ ‏مامومین برخیزند.‏

    مساله 1485ـ‏ مستحب است امام جماعت حال مامومی را که از دیگران‏‎ ‎‏ضعیف تر است رعایت کند و عجله نکند تا افراد ضعیف به او برسند و نیز مستحب‏‎ ‎‏است قنوت و رکوع و سجود را طول ندهد، مگر بداند همۀ کسانی که به او اقتدا‏‎ ‎‏کرده اند مایلند.‏

    مساله 1486ـ‏ مستحب است امام جماعت در حمد و سوره و ذکرهایی که بلند‏‎ ‎‏می خواند صدای خود را به قدری بلند کند که دیگران بشنوند، ولی باید بیش از اندازه‏‎ ‎‏صدا را بلند نکند.‏

    مساله 1487ـ‏ اگر امام در رکوع بفهمد کسی تازه رسیده و می خواهد اقتدا کند‏‎ ‎‏مستحب است رکوع را دو برابر همیشه طول بدهد و بعد برخیزد، اگرچه بفهمد کس‏‎ ‎‏دیگری هم برای اقتدا وارد شده است.‏

    ‏ ‏

    چیزهایی که در نماز جماعت مکروه است

    ‏ ‏

    مساله 1488ـ‏ اگر در صفهای جماعت جا باشد، مکروه است انسان تنها بایستد.‏

    مساله 1489ـ‏ مکروه است ماموم ذکرهای نماز را طوری بگوید که امام بشنود.‏

    مساله 1490ـ‏ مسافری که نماز ظهر و عصر و عشا را دو رکعت می خواند مکروه‏‎ ‎‏است در این نمازها به کسی که مسافر نیست اقتدا کند و کسی که مسافر نیست مکروه‏‎ ‎‏است در این نمازها به مسافر اقتدا نماید.‏

    ‎ ‎

    منبع مطلب : www.imam-khomeini.ir

    مدیر محترم سایت www.imam-khomeini.ir لطفا اعلامیه سیاه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    مهدی 7 ماه قبل
    0

    نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    برای ارسال نظر کلیک کنید