در حال پالایش مطالب میباشیم تا اطلاع ثانوی مطلب قرار نخواهد گرفت.
    توجه : تمامی مطالب این سایت از سایت های دیگر جمع آوری شده است. در صورت مشاهده مطالب مغایر قوانین جمهوری اسلامی ایران یا عدم رضایت مدیر سایت مطالب کپی شده توسط ایدی موجود در بخش تماس با ما بالای سایت یا ساماندهی به ما اطلاع داده تا مطلب و سایت شما کاملا از لیست و سایت حذف شود. به امید ظهور مهدی (ع).

    واژه علامه را یک بار به عنوان شاخص و بار دیگر به عنوان هسته گروه اسمی در جمله به کار ببرید

    1 بازدید

    واژه علامه را یک بار به عنوان شاخص و بار دیگر به عنوان هسته گروه اسمی در جمله به کار ببرید را از سایت پشتوک دریافت کنید.

    شاخص وابسته ی وابسته

    شاخص وابسته ی وابسته

    « شاخص » به عنوان یکی از وابسته های وابسته در گروه اسمی و در ساختار جمله های زبان فارسی بررسی می شود در کتاب زبان فارسی سال سوم دبیرستان , شاخص , وابسته ای است که بدون نقش نمای اضافه به هسته اضافه می شود البته استثناهایی هم وجود دارد که در این مبحث مورد بررسی قرار گرفته است

    * چکیده :

    « شاخص » به عنوان یکی از وابسته های پیشین در گروه های اسمی است که در زبان فارسی سال سوم دبیرستان مورد بررسی قرار گرفته است . شاخص ها عناوین و القابی هستند که بدون هیچ نشانه یا نقش نمایی قبل از اسم ( هسته )

    می آیند . در این گفتار مثال ها و مواردی ذکر شده است که بیان کننده ی وجود استثناهایی در باب شاخص است .

    به این معنی که گاهی ممکن است عناوین و القاب به همراه نقش نمای اضافه قبل از اسمی بیایند ولی باز به عنوان شاخص و وابسته ی پیشین به حساب آیند ؛ در حالی که طبق تعریف ، شاخص ها بدون نقش نما یا کسره ی اضافه به ابتدای یک اسم وابسته می شوند .

    مقدمه

    لازم به ذکر است که همکاران محترم بنده در تدریس بعضی از مباحث زبان فارسی اشتراک نظر ندارند و حتی توضیح و تفسیر نویسندگان این کتاب ها در بعضی زمینه ها نیز این اختلاف نظرها را به کلی برطرف نمی کند ؛ مباحثی مانند طرز تشخیص فعل مرکب ، جایگاه نقش های تبعی مانند متمم اسم و معطوف و ... در یک گروه اسمی و از جمله مبحث شاخص که شاید نظر بیشتر همکاران و حتی کتاب های کمک درسی که در این زمینه بنده مطالعه کرده ام ، با نظر اینجانب متفاوت باشد .

    شاخص

    گروه اسمی از یک هسته و یک یا چند وابسته تشکیل می شود . وجود هسته اجباری و وجود وابسته اختیاری است . شاخص یکی از انواع وابسته ها است که قبل از هسته می آید و گاهی هم البته بیشتر در زبان محاوره بعد از هسته قرار می گیرد .

    شاخص ها عناوین و القابی هستند که بدون کسره و بدون فاصله کنار هسته ی گروه اسمی می آید . البته این کلمات خود می توانند به عنوان هسته ، مضاف الیه و وابسته ی مضاف الیه نیز به کار روند .

    این عناوین و القاب عبارتند از :

    دکتر . مهندس . استاد . آقا . خانم . امام . آیت الله . میرزا . سردار . دایی . برادر . خواهر و ...

    واژه ی « دایی » را در نظر بگیرید و کارکردهای مختلف آن را در گروه های اسمی زیر ببینید :

    ۱- دایی این مطلب را به من گفت . ( هسته )

    ۲- دایی حسن این مطلب را به من گفت . ( شاخص )

    ۳- حسن دایی این مطلب را به من گفت . ( شاخص )

    ۴- سخن ِ دایی را با جان و دل شنیدم . ( مضاف الیه )

    ۵- سخن ِ دایی حسن را با جان و دل شنیدم . ( وابسته ی مضاف الیه / وابسته ی وابسته )

    سوال مهمی که قابل طرح می باشد ، این است که آیا همیشه عناوین و القاب باید بدون نقش نمای اضافه به اول یک اسم ( هسته ) اضافه شوند تا شاخص به حساب آیند ؟!

    از نظر بنده گاهی بعضی از عناوین و القاب با نقش نمای اضافه به همراه اسم ( هسته ) می آیند و باید آنها را وابسته ی پیشین و شاخص به شمار آورد ؛ مانند واژه های « خانم » ، « آقا » ، « حضرت » و ...

    به مثال های زیر دقت کنید :

    ۱- آقا احمدی ، معلّم ادبیات ما است . ( وابسته ی پیشین ؛ شاخص )

    ۲- آقا تشریف آوردند . ( هسته )

    ۳- سخن ِ آقا را شنیدیم . ( وابسته ی پسین ؛ مضاف الیه )

    ۴- سخن ِ آقا احمدی را شنیدیم . ( وابسته ی وابسته ؛ شاخص ِمضاف الیه )

    حال ، مثال اول را به صورت زیر می توانیم بیان کنیم :

    ۶- آقای احمدی ، معلم ادبیات ما است . ( شاخص )

    گروه اسمی اول در جمله ی شماره ی ۶ ، « آقای احمدی » است . واژه ی « آقا » هر چند با نقش نمای اضافه به واژه ی بعد اضافه شده است ، با این حال باید وابسته ی پیشین و شاخص به حساب آید ؛ چرا که در این جا هسته و رکن اصلی گروه اسمی ( نهاد ) ، « احمدی » است و کلمه ی « آقا » عنوان و لقب آن می باشد .

    انواع شاخص از نظر گرفتن یا نگرفتن نقش نما

    ۱- اکثر عناوین و القابی که به عنوان شاخص به کار می روند ، بدون نقش نمای اضافه قبل از اسم می آیند ؛ مانند واژه های : دکتر . مهندس . استاد . شاه . سلطان . ملکه . شهربانو . امیر . خان . میرزا . قاضی . بازرس . سپهبد . سردار . تیمسار . سرهنگ . سرجوخه . شهید . امام . امام زاده . حاج آقا . حاج خانم . حاجی . کربلایی . مشهدی . شیخ . ملّا . آیت الله . بابا . ننه . خاله . دایی . عمو . زن عمو . زن دایی . پسر عمو . ژسر دایی . دختر خاله و ...

    ۲- واژه هایی که بیشتر اوقات بدون نقش نمای اضافه به هسته وابسته می شوند امّا گاهی هم نقش نمای اضافه می گیرند و می توانند به عنوان شاخص به کار روند . مانند واژه های : آقا . خانم . علامه و ...

    * آقا احمدی تشریف آوردند . * آقایِ احمدی تشریف آوردند .

    ۳- بعضی از عناوین و القاب هم همیشه با نقش نمای اضافه به هسته وابسته می شوند و شاخص می باشند . مانند وا‍ژه ی : حضرت

    * حضرت ِ علی ، کم گویی را نشانه ی دانایی می دانند .

    چند نکته ی دیگر در باب شاخص

    ۱- گاهی شاخص ها بدون فاصله بعد از اسم ( هسته ) می آیند :

    * علی آقا مرد بسیار فهمیده ای است .

    ۲- گاهی دو شاخص با یک اسم همراه می شوند :

    * شهید دکتر چمران اسوه ی مقاومت و پایداری است .

    ** نتیجه گیری :

    در مباحث دستور زبان همانند قواعد ریاضی قاعده ی دو دو تا چهار تا وجود ندارد . به این معنی که گاهی یک حکم کلی در مورد یک مسئله مطرح می شود ولی استثنا هم وجود دارد که متأسفانه همکاران عزیز بدون توجه به این نکته سعی می کنند تمام موارد استثنایی را با انواع توجیه و استدلال تحت عنوان همان قاعده ی کلی بگنجانند .

    بنابراین درست است که طبق تعریف کتاب زبان فارسی دبیرستان ، شاخص ها بدون نقش نمای اشافه به هسته وابسته

    می شوند ؛ امّا گاهی ممکن است این کلمات نقش نما هم بگیرند ولی باز هم به عنوان لقب و وابسته ی کلمه ی بعدی به حساب بیایند .

    عقیل پورخلیلی

    * منابع :

    ۱- زبان فارسی ۳ ( شاخه ی نظری به استثنای ادبیات و علوم انسانی ) ، چاپ سیزدهم ، ۱۳۹۰

    ۲- زبان فارسی ، دکتر هامون سبطی ، تهران ، نشر دریافت ، چاپ چهارم ، ۱۳۹۰ ، جلد دوم ، ص ۸۳

    منبع مطلب : vista.ir

    مدیر محترم سایت vista.ir لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    نمونه سؤالات امتحان نهایی قسمت دستور

    به نام خدا

    نمونه سؤالات امتحان نهایی قسمت دستور

    1- جمله ی روبرو چند جزئی است ؟ « کودک خوابید . » 5/0-دی83

    2- برای جمله ی مستقل ساده و مستقل مرکب یک مثال بنویسید . 1-83

    3- انواع « ان » را در واژهای زیر مشخص کنید 1-83.

    گیلان کوهان بهاران سواران

    4- از مصدر « چیدن » آینده ، سوم شخص جمع بسازید . 5/0- 83

    5- جمله ی زیر را با گذرا کردن فعل آن دوباره نویسی کنید . 5/0-83

    برادرم یک هفته در خانه تنها ماند .

    6- یک جمله چهار جزیی با ، مفعول و مسند همراه با فعل « می نامیم » بنویسید . 5/0-83

    7- کدام جمله مجهول می شود ؟ به چه دلیل ؟ 5/0-83

    آلف ) او کتاب را خواهد خرید . ب ) علی به مدرسه رفت .

    8- نوع وابسته های پیشین و پسین گروهای اسمی زیر را بنویسید . 75/0-83

    این برگه ها به صورت الفبایی تنظیم شده اند .

    9- با ذکر علّت بنویسید کدام گزینه ، شاخص ندارد . 5/0-83

    الف ) آقای طباطبایی ب) علّامه علی اکبر دهخدا

    ج ) دکتر عبدالحسین زرین کوب د) خواجه شمس الدین محمّد

    10- وابسته های وابسته را در جمله ی زیر پیدا کنید و نوع آن ها را بنویسید . 1-83

    پرونده ی برق و تلفن مدرسه را هم از بایگانی بسیار محقّر مدرسه ، بیرون کشیده و خوانده بودم .

    11- بن مضارع مصادر « چرخیدن – رقصیدن – رمیدن – جهیدن » را بنویسید . 1-83

    12- جمله ی زیر از جمله های چند جزیی است . 25/0-83

    سفر بخیر

    13- واژه ه ی « خوش حال » را به یک ترکیب وصفی تبدیل کنید . 25/0-شهریور83

    14- یک صفت از ترکیب « اسم + ور » بسازید . 25/0-83

    15- واژه های « آموزگار » و آفریدگار » از نظر ساخت چه فرقی با هم دارند ؟ 5/0-83

    16- تعداد تکواژه های گروه مقابل را به عدد بنویسید . باغ قشنگ آرزوها 25/0-83

    17- تعداد واج های « پرسش » و « آرزو » را به عدد بنویسید . 5/0-83

    18- فعل کدام عبارت درست است ؟ دلیل پاسخ خود را توضیح دهید . 5/0-83

    الف ) هیئت گفتند . ب) هیئت گفت .

    19- نوع افعال نوشته ی زیر را از نظر ساختمان ( ساده ، پیشوندی و مرکّب ) بنویسید .5/0-83

    بهار گره از شکوفه باز کرد و گل در آغوش چمن بشکفت .

    20- از مصدر « چیدن » ، سوم شخص جمع فعل آینده بسازید .5/0-83

    21- فعل جمله ی « دوستان من آمدند » را گذرا کنید . 5/0-83

    22- نمودار جمله ی « موزه ی کلمانسو دیدنی است » را رسم کنبد . 75/0-83

    23- فعل « گفت » را در جمله ی چهار جزئی با مفعول و متمّم به کار ببرید . 5/0-83

    24- واژه ی « این » را یک بار به عنوان « ضمیر اشاره » ، و بار دیگربه عنوان « صفت اشاره » در جمله های جداگانه به کار ببرید ؟ 5/0-83

    25- کلمه ی « دکتر» را دو جمله ی جداگانه ، طوری به کار ببرید که یک بار « شاخص » ، و بار دیگر « هسته ی گروه اسمی » باشد . 5/0-83

    26- برای واژه ی « یخچال » یک ممّیز و یک صفت شمارشی بنویسید . 5/0-83

    27- نمودار پیکانی گروه اسمی « لباس آبی آسمانی »را رسم کنید . 5/0-83

    28- واژه ی « زیاد » را در جمله ای به صورت « صفت » ، و در جمله ای دیگر به صورت « قید صفت » به کار ببرید . 1-83

    29- واژه ی « بد رفتار » فشرده ی چه جمله ای است ؟ 25/0-خرداد83

    30- نمودار پیکانی گروه اسمی « شهری نسبتاً قشنگ » را رسم کنید . 5/0-83

    31- برای واژه ی « راه » یک ممیّز و یک صفت شمارشی بنویسید . 5/0-83

    32- واژه ی « کدام » را به صورت صفت در یک جمله به کار ببرید . 5/0-83

    33- نام وابسته های پیشین مشخص شده را بنویسید . 5/0-83

    این چند روز هفته

    34- یک جمله چهار جزئی با مفعول و مسند ، همراه با فعل « می نامیم » بنویسید . 5/0-83

    35- نمودار جمله ی « ما به فرهیختگان خود می بالیم » را رسم کنید . 75/0-83

    36- در نوشته ی زیر نوع افعال را از نظر ساختمان ( ساده ، پیشوندی و مرکّب ) بنویسد 5/0-83.

    او با سخنان دلنشین خود ، ما را به آینده امیدوار کرد و به تلاش بیشتر واداشت .

    37- از مصدر « پذیرفتن » ماضی بعید اول شخص مفرد بسازید . 5/0-83

    38- جمله ی « سنگ ها افتادند » را با گذرا کردن فعل آن باز نویسی کنید . 5/0-83

    39- چرا جمله های زیر از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟5/0-83

    الف ) هیچ یک از دشمنان موفق نشد .

    ب) هیچ یک از دشمنان موفق نشدند .

    40- در نوشته ی زیر جمله های مستقل ساده و مرکب را مشخص کنید . 75/0-83

    در گنجه ی کوچک کلمانسو سه کلاه می بینید . یکی شاپوی اوست که کلاه رسمی و آداب دانی او بود .

    دیگری کپی اوست که هنگام گردش و ورزش به سر می گذاشت .

    41- هسته ی گروهای « آن تپّه های جنگل سوخته » و « ریگ های کف رودخانه » را بنویسید . 5/0-83

    42- تعداد تکواژه های جمله ی زیر را به عدد بنویسید . 25/0-83

    انقلاب ، تاریخ را از یک تکرار ملالت آور رهایی می دهد .

    43- دو جمله مثال بزنید که در آن ها واژه های « روز » و « شب » مضاف الیه مضاف الیه قرار گیرد . 5/0-83

    44- کدام واژه ، بر اساس الگوی « بن + وند + بن » ساخته نشده است ؟ 25/.-83

    زد و بند ، گیر و دار ، مرگ و میر

    45- کدام واژه ی « مشتق – مرکب » دارای وند میانی یا ( میان وند ) نیست ؟ 25/. -83

    دست به عصا ، دست بوسی ، دختِ خواب

    46- تعداد تکواژه های گروه « همان آدم های دیروزی » و تعداد واج های هسته ی این گروه اسمی را به عدد بنویسید . 5/0-شهریور 82

    47- فعل کدام عبارت درست است ؟ دلیل پاسخ خود را توضیح دهید .5/0-82

    الف) مجلس در این باره گفت : ... ب) مجلس در این باره گفتند : ...

    48- با فعل « دوخت » دو جمله با معنای مختلف بنویسید .5/-82

    49- با استفاده از تکواژ « فرار » دو فعل پیشوندی بسازید . 5/0-82

    50- حرف اضافه ی ویژه ی مصدر های « پرداختن ، جنگیدن و گنجیدن » را بنویسید .75-82

    51- نقش های تبعی را در جمله های زیر ، تعیین کنید و نام آن ها را بنویسید .1-82

    الف ) پدرش ، خان بابا ، قزوینی بود . ب ) گاندی ، منجی و پیشوای هند بود .

    52- نوع واژه های زیر را از نظر ساخت مشخّص کنید . 5/0-82

    الف ) گلستان ب) مداد

    53- « جویا » از نظر دستوری چه نوع کلمه ای است ؟ و چگونه ساخته شده است ؟ 75/0-82

    54- با توجه به الگوی های داده شده ، واژه ی مشتق بسازید . 5/0-82

    الف ) اسم + ناک ب ) اسم + ور

    55- واژه های « دل بستگی » را تا مرحله ی واج تجزیه کنید و صامت ها و مصوت های آن را بنویسید . 5/0-82

    56- قسمت های خالی را پر کنید . 5/0-82

    « واژه ی « بی هنر » از ترکیب « ... + اسم ... » حاصل می شود . »

    57- تعداد واج های کلمات زیر را به عدد بنویسید . 5/0-خرداد82

    اصول – قوانین

    58- جمله ی زیر را تا مرحله ی گروه تجزیه کنید . 75/-82

    « مسجد مکان مقدسی است . »

    59- در جمله ی « در کتابخانه او را دیدم . » چه جزئی حذف شده است ؟ به چه قرینه ای ؟ 5/-82

    60- زمان دقیق هر یک از فعل های زیر را بنویسید . 1-82

    شنیده بودی ، دارند می نویسند ، بر گرفته است ، می رفتم

    61- افعال ناگذر « جنبید » و « جوشید » را به فعل گذرا تبدیل کنید . 5/0-82

    62- نمودار جمله ی « این پارچه از ابریشم است . » را رسم کنید . 75/0-82

    63- نقش کلمات مشخص شده را بنویسید75/0-82 .

    نثر جهانگشا دشوار و دیریاب است . علی برادر بزرگم امروز از مسافرت آمد .

    64- در گروه اسمی زیر نوع وابسته های پیشین و پسین را معیّن کنید و نام آنها را بنویسید . 5/-82

    « برخی نوشته های طنز آلود »

    65- ساخت واژه ه ی هر یک از گزینه های زیر را بنویسید . ( ساده ، مرکّب و ... ) 75/0-82

    الف ) سی و سه پل ب ) گلستان پ ) با نشاط

    66- واژه ی « ناشنوایی » را به عناصر سازنده تجزیه کنید . 75/0-82

    67- تجزیه ی عناصر سازنده ی کدام دو واژه ، با هم برابر است ؟ 25/0-82

    کارشناسی ، دانشمندی ، کتاب فروشی

    68- چرا جمله ی زیر از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟ 5/0-دی ماه 81

    الف ) هیچ یک از دشمنان موفق نشد

    ب) هیچ یک از دشمنان موفق نشدند

    69 – از مصدر « شتافتن » ماضی نقلی ، دوم شخص مفرد بسازید .5/0-81

    70- با توجه به جمله ی « بچه از سگ ترسید » به پرسش ها ، پاسخ دهید .

    الف) جمله را به گذرای مفعول و متمم تبدیل کنید . 5/0-81

    ب) فعل را با حفظ شخص به مضارع اخباری تبدیل نمایید . 5/0-81

    71- ممیز های « طاقه ، تخته » برای چه چیز هایی مناسب هستند ؟ 75/0-81

    72- جمله زیر را با گذرا کردن فعلشان دوباره نویسی کنید . 75/0-81

    دوستم با اتوبوس به ییلاق رفت و یک هفته آنجا ماند .

    73- نقش کلمات مشخص شده را بنویسید . 75/0-81

    - تا از دل و جان نکوشیم به آزادگی نخواهیم رسید .

    - ابوعلی سینا ، شیخ الرئیس در همدان در گذشت .

    - به شما دارم می گویم به شما

    74- انواع « وندها » را نام ببرید . 75/0-81

    75- واژه ی زیر را بر اساس ترتیب اجزای سازنده آن تا مرحله ی تکواژ تجزیه کنید . 1-81

    « نابینایی »

    76- هسته های گروهای زیر را بیابید و تعداد واژه های هر گروه را به عدد بنویسید . 1-81

    الف) شاخه های تخصّصی ب) ابزارهای گوناگون کار

    77- نام اجزای تشکیل دهنده « دست بند » و « هواپیما » را بنویسید . 1-81

    78- نمودار جمله ی « ما به فرهیختگان خود می بالیم » را رسم کنید . و جمله چند جزیی است ؟ 1-81

    79- هسته ی گروههای « تپّه های جنگل سوخته » و « ریگ های کف رودخانه » را بنویسید . 5/. –شهریور 81

    80- تعداد تکواژهای گروه « دفترچه ی مشق بچه ها » و تعداد واج های هسته ی این گروه اسمی را به عدد بنویسید . 5/. -81

    81- فعل کدام عبارت درست است ؟ دلیل پاسخ خود را توضیح دهید . 5/. -81

    الف) کاروان به مقصد رسیدند ب) کاروان به مقصد رسید

    82- چرا جمله های زیر از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟ 5/. -81

    الف) هیچ یک از دشمنان موفق نشدند ب) هیچ یک از دشمنان موفق نشد

    83- از مصدر « پذیرفتن » ماضی بعید اول شخص مفرد بسازید . 5/.-81

    84- واژه های زیر از نظر ساختمان ( ساده یا مرکب یا مشتق یا ... ) بنویسید .1 -81

    دستگاه – سه گوش – دانشمند – ناخودآگاه

    85- قسمت های خالی را پر کنید . 5/. -81

    « واژه ی « بی هنر » از ترکیب « ... + اسم ... » حاصل می شود . »

    86- واژه ی « ناهماهنگی » چند وند دارد ؟ 25/. -81

    87- دو کلمه ی « سرهنگ » و « کدخدا » را طوری به کار ببرید که یک بار « شاخص » قرار بگیرد و بار دیگر هسته ی گروه اسمی باشد . 1 -81

    88- جمله ی زیر چند جزئی است ؟ نوع آن را بنویسید . 1 -81

    الف) از مصاحبت جاهل بپرهیزید . ب) مردم او را قهرمان ملی می شناسند .

    89- نوع وابسته ها را در نمونه های زیر مشخص کرده ، نمودار پیکانی آن را رسم کنید . 1-81

    90- واژه ی « دانشمندی » را بر اساس اجزای سازنده ی آن تا مرحله تکواژ تجزیه کنید . 75/. -81

    91- هسته ی گروههای زیر را بیابید و تعداد واژه های هر گروه را به عدد بنویسید . 1-خرداد81

    الف) این پرسش ها ب) دمای اجرام آسمانی

    92- در عبارت « به خانه ی دوستم رفتم که او را ببینم ، اما نتوانستم » چه جمله ای حذف شده است ؟ به چه قرینه ای ؟ 5/. - 81

    93- کدام عبارت درست است ؟ دلیل پاسخ خود را بنویسید . 5/. - 81

    الف ) مردم به خیابان آمدند ب) مردم به خیابان آمد

    94- از مصدر « چیدن » آینده ، سوم شخص جمع بسازید . 5/. -81

    95- جمله ی « کار یعنی خلاقیت و سازندگی » چه نوع جمله ای است ؟ نمودار آن را رسم کنید . 1-81

    96- در جمله ی زیر نقش های تبعی را مشخص کنید و نام هر یک را بنویسید .1-81

    الف) از احمد بپرس از احمد . ب) احمد برادر رضا را دیدم .

    97- در عبارت « من علاقه ی او را به هنر نسبتاً خوب می بینم » یک مضاف الیه ، یک مفعول ، یک قید و یک مسند مشخص کنید . 1-81

    98- واژه های زیر را از نظر ساختمان ( ساده یا مرکب یا مشتق یا ... ) بنویسید .1-81

    کم حوصله – خوش – دو پهلو – نوجوانی

    99- کلمه « خنده » از ترکیب « ... + ه ... » ساخته شده است . ( نوع هر جز مشخص شود . )5/.- 81

    100- واژه ی « نوجوانی » را تا مرحله ی تک واژه به عناصر سازنده ی آن تجزیه کنید . 5/.-81

    101- کدام واژه بیش از یک وند دارد ؟5/.-81

    دانش آموز – گفت و شنید – ناخود آگاه – ستایشگری – دانشمند

    102- تعداد تکواژهای گروه « هر چهار کارگر ساده » را بنویسید . در این گروه « هسته » کدام واژه است؟ 5/ - دی 80

    103- تعداد واج های واژه ی « تاریخچه » را بنویسید . 25/. -80

    104- کدام جمله از نظر مطابقت نهاد و فعل درست است ؟ 25/. -80

    الف) دسته ی عزاداران حسینی از مسجد حرکت کردند .

    ب) دسته ی اسکناس هزار تومانی گم شد .

    105- از مصدر « شتافتن » مضارع اخباری ، دوم شخص مفرد بسازید . 5/. -80

    106- زمان ( با ذکر نوع زمان ) فعل جمله ی زیر را بنویسید . 5/.-80

    گاندی مظهر زنده ی هندوستان شناخته شده است .

    107- جمله های زیر چند جزئی هستند ؟5/. -80

    الف) ایران به دانشمندان خود می نازد .

    ب) گل های رنگارنگ جلوه ی بی مانندی به شهر می دادند .

    108- شاخص و ممیز را در جمله زیر مشخص کنید . 5/. -80

    مرتضی از استاد جوهری دو جلد کتاب هدیه گرفت .

    109- نام وابسته های وابسته را در گروههای اسمی زیر بنویسید .5/.-80

    هوای نسبتاً خوب – رنگ سبز زیتونی

    110- نام واژه های زیر را از نظر ساختمانی ( ساده و مشتق و ... ) بنویسید . 1-80

    چهار راه – آمیزه – بیابان _ دانشسرا

    111- در واژه های «ناسپاس» و «گریه» وند ها را مشخص کنید.5/0-80

    112- واژه ی «ناشکری» را بر اساس اجزای سازنده تا مرحله ی تکواژ تجزیه کنید.5/0-80

    113- با توجه به نوشته ی زیر به سؤالات دستوری پاسخ دهید .

    زمین به بهار نشست ؛ بهار گره از شکوفه باز کرد . نسیم در گیسوی بید افشان فروپیچید.

    الف- نقش اصلی واژه های « زمین » و «گره» را بنویسید.5/0-80

    ب- بن مضارع « پیچ» را گذرا کنید.

    ت- بن مضارع « نشستن» را بنویسید. 25/0- 80

    114- فعل « خورده بود » را با حفظ زمان مجهول کنید.5/0

    115- نهاد و گزاره ی جمله ی « عیدتان مبارک » را زیر نمودار درختی بنویسید.5/0-80

    116- تعداد تکواژ های گروه« هر چهار کارمند ساده» و تعداد واج های هسته ی این گروه اسمی را به عدد بنویسید.5/0-دی 82

    117- تعداد واژه ها و گروه های سازنده ی جمله ی مستقل مرکب نوشته ی زیر را به عدد بنویسید.5/-82

    واج کوچک ترین واحد صوتی زبان است که معنایی ندارد.

    118 جمله ی زیر را به کمک گذرا کردن فعل( با رعایت زمان) به جمله ی چهار جزئی با مفعول و متمم تبدیل کنید.( شخص فعل اختیاری است) 1- 82 - من درس را می فهمم.

    119- از مصدر « ترسیدن » دوم شخص جمع ماضی التزامی بسازید.5/0-82

    120- نمودار جمله ی « این پارچه از ابریشم است را رسم کنید. 75/-82

    121- جمله ی زیر چند جزئی است؟ روانش شاد75/-82

    122- کلمه ی «استاد» را در دوجمله به کار برید که یک بار شاخص و بار دیگر هسته ی گروه اسمی باشد.5/-82

    123- نام وابسته های پیشین گروه اسمی زیر را بنویسید5/0-82

    این چند روز هفته

    124- نوع وابسته ی پیشین را در جمله ی زیر مشخص نمایید.25/0-82

    عجب گلی در باغ روییده است.

    125- نمودار پیکانی گروه اسمی زیر را رسم کنید.5/0-82

    کیف پسر همسایه

    126- تفاوت واژه ی « کوزه گری » با « یاغی گری » را بنویسید.1-82

    127- کدام واژه ی « مشتق - مرکب » دارای وند میانی یا ( میانوند) نیست؟25/0-82

    دست به عصا- دانش پژوه – رختِ خواب

    128- وابسته ی وابسته ی جمله ی زیر را بیابید و نوع آن را بنویسید.5/0-82

    قیمت پنج قطعه مرغ ، حقوق ماهیانه ی اوست.

    129- ساخت واژه ی هریک از گزینه های زی را بنویسید.( ساده ، مرکب،....)75/0-82

    1- سی و سه پل 2- گلستان 3- با نشاط

    130- با توجه به متن زیر به سؤالات پاسخ دهید.

    « سرانجام بر آن نهادند که پهلوانی ایرانی ، تیری به سوی خاور رها کند . آرش که پهلوانی پیر بود و در همه ی سپاه ایران به تیر اندازی مشهور ، برای انداختن چنین تیری گام پیش نهاد.»

    الف- جمله ی«سرانجام بران نهادند که پهلوانی ایرانی تیری به سوی خاور رها کند» مستقل ساده است یا مرکب؟ پاسخ خود را با ذکر دلیل بیان کنید.75/0

    ب- واج های واژه ی «تیرانداز» را به تفکیک بنویسید75/0-86 خرداد

    131- با توجه به عبارت «ستارگان مانند چراغ نیم مرده ی شبانان در پناه قله ها به سر می بردند و فروغ کم سوی خود را بر سطح سیاه افق ف این اسمان تیره و تار ، می پاشاندند »

    الف- در گروه اسمی «چراغ نیمه مرده ی شبانان »هسته و نوع وابسته های آن را مشخص نمایید.1

    ب- فعل به سر میبردند» چه ساختمانی دارد ؟ 25/0

    پ- فعل «می پاشاندند» : الف- چه زمانی دارد؟ ب_ گذرا است یا ناگذر؟5/0

    ت- یک نقش تبعی در متن مشخص کرده ، نام آن را بنویسید.5/0 – 86-خرداد

    132- در عبارت «دکتر معین ، استاد ادبیات دانشگاه تهران و مؤلف یک لغت نامه ی فارسی بود. »

    الف- به ترتیب چند واژه و چند تکواژ دیده می شود؟ 5/0

    ب- هریک از واژه های دکتر و استاد چه نقشی دارند؟5/0-86

    133- « بیشه ظلمانی بود . بی هیچ اثر از آن روشنایی های مبهم و خنک تابستان. چند بتیه ی خاردار در نقاط بی درخت سوت می زدند ..دخترک ، بی هدف به راه افتاد.»

    الف- با توجه به قسمت های مشخص شده ی متن تکواژ « بی» در کدام قسمت پیشوند و در کدام فسمت حرف اضافه است ؟5/0

    ب- در جمله ی دوم یک نمونه حذف مشخص کنید.25/0

    ج- جمله ی « شاخه های عظیم به وضعی موحش سیخ ایستاده بودند» جند جزئی است ؟ اجزای آن را زیر نمودار درختی ببرید. 75/0

    د- واژه های «تابستان» و ظلمانی» چه نوع ساختمانی دارند؟5/0

    ه- واژه ی «خاردار » فشرده ی یک جمله ی سه جزئی با مفعول است آن جمله را بنویسید.5/0

    و- در متن فوق کدام واژه ممیز است؟25/0

    134- نوع وابسته و وابسته ی وابسته را در واژه های مشخص شده ی عبارت زیر بنویسید. 5/0-86-خرداد

    مهارت گروهی از شاعران در بدیه سرایی نشانگر قریحه و ذوق بسیار بالای این افراد در شاعری است.

    135- با توجه به عبارت زیر به سؤالات داده شده پاسخ دهید.

    « او برای دست یابی به آینده ی بهتر ، تمام راه های تلاش را پیمود.»

    الف- جمله ی فوق از چند تکواژ تشکیل شده است ؟ 25/0

    ب- یک تکواژ وابسته ی تصریفی در عبارت بالا بیابید . 25/0

    پ- «رای» چه نوع تکواژی است؟5/0

    136رای کدام یک از اسم جمع های زیر ، می توان از هر دو فعل مفرد و جمع استفاده کرد؟ 25/0

    الف- ملت ب: مردم ج- مجلس د- کاروان

    3- گونه ی مؤدبانه ی «رفتن » در باره ی خود چیست؟ 25/0- 86-شهریور

    137- درجمله ی «می خواستم مطالب تو را بخوانم ، اما نتوانستم»

    الف- کدام قسمت حذف شده است؟25/0

    ب- حذف به چه قرینه ای صورت گرفته است؟25/0

    138- جمله ی زیر را با گذرا کردن فعلش ، دوباره نویسی کنید. 5/0- 86

    «هرگز شکوه فرهنگ و تمدن ایرانی از نظر جهانیان نیفتاد»

    139- با توجه به جمله ی « گل های سرخ شقایق در دامنه ی کوه ها شکفت» به سؤالات پاسخ دهید.

    الف- جمله چند جزئی است ؟25/0

    ب- نمودار جمله را رسم کنید و اجزای اصلی آن را در نمودار قرار دهید.75/0

    پ- کدام گروه قابل حذف است؟ چرا؟5/0

    ت- فعل جمله جمله را تبدیل به مضارع مستمر کنید.5/0

    140- در جمله ی «دلاوران این سرزمین شجاعانه مبارزه کردند تا نیاز به همبستگی را به دیگران بیاموزند»

    الف- «متمم اسم» کدام کلمه است؟ 25/0

    ب- کدام واژه « صفت مشترک با قید» است؟ 25/0

    ج- «وابسته ی وابسته » را بیابید، نوع آن را بنویسیدو برای آن نمودار پیکانی رسم کنید.75/0

    141 - کدام واژه زیر ساده است ؟ 25/-

    الف- گلستان ب- زمستان ج- دادستان د- سروستان

    142- در جمله ی «آموزش و پرورش در صدد اعتلای استعداد جوانان قلم به دست بر آمده است.»:

    الف- «قلم به دست » از نظر ساخت چگونه است؟25/0

    ب-«آموزش و پرورش » دارای چند تکیه است ؟ 25/0

    ج- فعل جمله چه ساختمانی دارد؟ 25/0- 86-شهریور

    143- با توجه به جمله ی زیر به سؤالات داده شده پاسخ دهید.

    « استاد ادبیات ما یک جلد کتاب دست نویس از دکتر ذبیح الله صفا ، نویسنده ی کتاب تاریخ ادبیات ، به ما نشان داد.»

    الف- کدام واژه شاخص است ؟

    ب- «ممیز» کدام کلمه است؟25/0

    ج- واژه ی «دست نویس» از چه اجزایی تشکیل شده است؟5/0

    د- یک نقش تبعی بیابید و نوع آن را بنویسید.5/0-86-شهریور

    منبع مطلب : adabiyat-e-jam.blogfa.com

    مدیر محترم سایت adabiyat-e-jam.blogfa.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    امتحانات نهایی زبان فارسی3- درس13

                نمونه سؤالات نهایی درس سیزدهم : گروه اسمی (1)

    1-با توجّه به جمله ی زیر به پرسش ها پاسخ دهید. (دی91)

    «استاد علی اکبر دهخدا، علامه ی بزرگ، با تدوین لغت نامه خدمت فرهنگی و ادبی بی نظیری انجام داد.»

    الف) کدام واژه «بدل» است؟    علامه                 ب) کدام واژه «معطوف» است؟     ادبی

    پ)کدام واژه «شاخص» است؟    استاد

    2- جمع مکسّر واژه ی «قلعه» را بنویسید. (ش91)       قلاع

    3- با توجّه به جمله ی زیر به پرسش ها پاسخ دهید. (ش91)

    «دکتر سنگری، مؤلـّف کتاب، درعرصه ی ادبیّات ایران و سخنوری، ممتاز است. نوشته های این استاد، بسیار خواندنی است.» الف) کدام واژه «معطوف» است؟     سخنوری             ب) کدام واژه «شاخص» است؟    دکتر

    4- مفرد واژه ی «مکاتیب» را بنویسید. (خ91)        مکتوب

    5- با توجّه به عبارت زیر به پرسش ها پاسخ دهید. (خ91)

    «ما که تمایل داشتیم از این استاد آموزش بگیریم به آقا رضا، برادرم، متوسّل شدیم.»

    الف) «بدل» رامشخص کنید.     برادرم (برادر)               ب) کدا. واژه «شاخص» است؟     آقا

    6- با توجّه به عبارت زیر کدام واژه «معطوف» است؟ (خ91)       بوته ها

    «رنگ آبی فیروزه ای در کاشی کاری بناهای اصفهان، یادآور آسمان است. گل ها و بوته ها از جنبه ی رمزی بسیار قوی برخوردارند.»  

    7- با توجّه به عبارت زیر کدام واژه «شاخص» است؟ (دی90)       کدخدا

    «کدخدا مراد در دهکده ی نسبتاً باصفایی زندگی می کند و در سال گذشته سه تن گندم فروخته است.»

    8- با توجّه به جمله ی زیر کدام واژه «شاخص» است؟ (ش90)          استاد

    «احمد از استاد شفیعی، یک جلد کتاب هدیه گرفت.»

    9- با توجّه به جمله ی زیر یک نقش تبعی پیدا کنید و نوع آن را بنویسید. (ش90)    سرچشمه- معطوف

    « اگر بر تاریخ تفکـّر بشر احاطه داشتیم می توانستیم، منشأ و سرچشمه ش اصلی عرفان را پیدا کنیم.»

    10- با توجّه به جمله ی زیر به پرسش ها پاسخ دهید. (خ90)

    «دکتر غلامحسین یوسفی، استاد بزرگ ادبیّات فارسی، کتاب های گلستان و بوستان سعدی را تصحیح کرده است.»

    الف) کدام واژه «شاخص» است؟    دکتر              ب) «معطوف» را مشخص کنید.       بوستان سعدی (بوستان)

    پ)کدام واژه هسته ی گروه بدلی است؟     استاد

    11- درعبارت« ما، ایرانیان، باید با علاقه به ادبیّات گرانقدر خود، جوهر آزادمنشی را به جهانیان بیاموزیم.» کدام واژه دارای نقش تبعی «بدل» است؟ (دی89)     ایرانیان

    12- با توجّه به جمله ی زیر به هر یک از سؤالات، پاسخ دهید. (ش89)

    «دبیر محترم ادبیّات فارسی یک بیت شعر از نویسنده ی کتاب موسیقی شعر، دکتر شفیعی کدکنی،خواند.»

    الف) کدام واژه «شاخص» است؟    دکتر             

    ب) یک نقش تبعی پیدا کنید و نوع آن را بنویسید.    دکتر شفیعی کدکنی-بدل

    13- با توجّه به جمله ی مقابل: «اشعار مهدی اخوان ثالث، شاعر توانمند معاصر، با فرهنگ غنیّ ایرانی درآمیخته است.» کدام نقش تبعی به کار رفته است؟ آن را مشخص کنید. (خ89)     بدل-شاعر توانمند معاصر

    14- با توجّه به عبارت زیر یک نقش تبعی پیدا کنید و نوع آن را بنویسید. (ش88)        حافظ-بدل

    «شاعر پرآوازه ی شیراز، حافظ، با بیان مضامین عمیق عاشقانه – عارفانه، ما را از توجّه به ظواهر دنیوی رهانده است.»

    15- درعبارت: «نگاه هر انسان به هم نوع خود، نمود رازآمیز و مبهم از افکار پنهان اوست.» کدام واژه دارای نقش تبعی است؟ (خ88)       مبهم

    16- با توجّه به عبارت زیر کدام واژه «شاخص» است؟ (ش87)     حکیم

    «حکیم سنایی، مبتکر غزل عارفانه، در آثار خود، نیاز به پرستش را جلوه ی خلقت می داند.»

    17- در عبارت:« دوست واقعی کسی است که با تسلط بر احساسات خویش یک دنیا شادی وعشق را برای همگان به ارمغان می آورد.» واژه ی«عشق» کدام نقش تبعی را داراست؟ (خ87)         عشق-معطوف

    18- در جمله ی«استاد کمال الملک، نقاش توانمند ایرانی، با هنرآموزی به تصویرگران همه ی جهان، نام خود را در تاریخ هنر ثبت کرد.» (خ87)

    الف) کدام واژه «شاخص» است؟     استاد                    ب) کدام واژه «بدل» است؟      نقاش توانمند ایرانی

    19- با توجّه به جمله ی «مصاحبه با بزرگان فرهنگ و ادب، از طریق رسانه های گروهی جهت شناخت مفاخر جامعه ضروری است.» کدام واژه «معطوف» است؟ (بهمن86)      ادب

    20- با توجّه به جمله ی زیر به سؤالات داده شده پاسخ دهید. (بهمن86)     

    «حکیم ابوالقاسم فردوسی، برجسته ترین حماسه سرای ایران و جهان، با خلق اثر عظیم خود، پرچم افتخار را در سراسر جهان برافراشت.»

    الف) کدام واژه «شاخص» است؟    حکیم          

    ب) یک نقش تبعی بیابید و نوع آن را بنویسید.     برجسته ترین حماسه سرای ایران و جهان-بدل

    21- در جمله ی زیر «شاخص» را مشخص کنید. (دی86)      استاد

    «استاد رضایی، دو جلد کتاب، به دانشجویان هدیه کرد.»

    22- با توجّه به جمله ی زیر به سؤالات داده شده پاسخ دهید. (ش86)      

    «استاد ادبیّات ما یک جلد کتاب دست نویس از دکتر ذبیح الله صفا، نویسنده ی کتاب تاریخ ادبیّات، به ما نشان داد.»

    الف) کدام واژه «شاخص» است؟    دکتر         

    ب) یک نقش تبعی بیابید و نوع آن را بنویسید.    نویسنده ی کتاب تاریخ ادبیّات-   بدل

    23- با توجه به عبارت «ستارگان مانند چراغ نیمه مرده ی شبانان در پناه قلـّه ها به سر می بردند و فروغ کم سوی خود را بر سطح سیاه افق، این آسمان تیره و تار، می پاشاندند.» (خ86)

    الف) در گروه اسمی« چراغ نیمه مرده ی شبانان» هسته و نوع وابسته های آن را مشخص نمایید.

    ب) یک نقش تبعی مشخص کرده، نام آن را بنویسید.

    الف) چراغ : هسته ، نیمه مرده : صفت ، شبان : مضاف الیه ، ان : علامت جمع

    ب) این آسمان   -بدل        ،   تار-معطوف

    24- در عبارت «دکتر معین، استاد ادبیّات دانشگاه تهران و مؤلـّف یک لغت نامه ی فارسی بود.» هر یک از واژه های «دکتر» و «استاد» چه نقشی دارند؟ (خ86)   دکتر : شاخص      -   استاد : مسند

    25- درعبارت« دل بستگی او به مطالعه و تحقیق، در تمام دوران جوانی، وی را سرآمد ساخته بود.» کدام واژه نقش «تبعی» دارد؟ (دی85)        تحقیق

    26- درگروه اسمی «گواراترین چشمه ها»: (خ85)          الف) هسته کدام است؟     چشمه

    ب) نام وابسته های پیشین و پسین آن را بنویسید.پیشین : گواراترین (صفت عالی) – پسین : ها (علامت جمع)

    27- با توجه به متن زیر:«...به تهران آمدم ولی روحم در ایل در میان کوههای سبز و سفید، در چادر سیاه و کنار آن چشمه باقی ماند.» واژه ی مشخص شده کدام نقش تبعی را نشان می دهد؟ (خ85)        معطوف

    28- در کدام گزینه ی زیر شاخص به کار رفته است؟ (ان دی91)

    الف) استاد ادبیّات          ب) خواهری زیبا            ج) استاد علی اکبر دهخدا #        د) خواهرهای روحانی

    29- در جمله ی«سیب آوردم ، سیب» کدام نقش تبعی در آن آمده است؟ (ان دی91)         تکرار

    30- در جمله ی«خوب و بد را با هم مقایسه نکنید.» نوع نقش تبعی را مشخص کنید. (ان خ91)      معطوف

    31- واژه ی «عمو» در هر یک از جمله های زیر چه نقشی دارد؟ (ان ش90)

    الف) عمو جواد، امروز میهمان ماست.    شاخص             ب) محمد، عموی جواد، به سفر رفت.

    32- در کدام یک از جمله های زیر کلمه ی استاد« شاخص» است. (ان خ90)

    الف) استاد ما از مسافرت برگشت.           ب) استاد دهخدا، لغت نامه را تدوین کرد. #

    33- در جمله ی زیر، نوع نقش های تبعی مشخص شده را بنویسد. (ان دی88)

    «سعدی، غزل سرای بزرگ ایران، خالق گلستان و بوستان است. »

    غزل سرای بزرگ ایران : بدل                     بوستان : معطوف

    34- درجمله ی زیر، نقش تبعی را بیابید و نوع هر یک را بنویسید. (ان خ88)

    «فردوسی، حماسه سرای بزرگ ایران، در شاهنامه به بیان آموزه های اخلاقی و انسانی پرداخته است.»                                      حماسه سرای بزرگ ایران : بدل           انسانی : معطوف

    35- با توجه به عبارت زیر، «کوزت ناچار بود برای آوردن آب به چشمه ی واقع در بیشه ی نزدیک رود. کوزت، این کودک مسکین، خود را در تاریکی تنها دید و در آن فرو رفت.» بدل کدام است؟ (ان دی87)       این کودک مسکین

    36- با توجه به عبارت زیر، «آرش، فرزند زمین، زه را با نیروی دل کشید و آذرخش تند پدید آمد.» بدل کدام است؟ (ان ش87)    فرزند زمین

    37- با توجه به عبارت زیر به سؤالات پاسخ دهید. (ان خ87)

    «خورشید به درختان این باغ مژده داد که به زودی علی، کدخدای ده، به کمک سیّد احمد نهال های تازه ای در باغ مجاور خواهد کاشت.»

    الف) کدام واژه شاخص است؟    سیّد            ب) بدل کدام است؟     کدخدای ده

    38- واژه ی«دکتر» را در دو جمله به کار ببرید که در یکی شاخص و در دیگری هسته ی گروه اسمی باشد. (ان خ86)

    دکتر احمدی آمد : شاخص                او دکتر است : هسته

    39- درعبارت زیر کدام کلمه نقش تبعی دارد؟ نوع آن را بنویسید. (ان خ86)      ایران-بدل

    «پس از سال ها جهان گردی به کشورش ایران بازگشت.»

    40- با توجه به جمله ی «خاله مریم به خاطر علاقه به زهرا یک پیراهن آبی آسمانی برای او دوخت.» کدام کلمه شاخص است؟ (ان دی85)             خاله

    41- در گروه اسمی« این کتاب های داستان» هسته رامشخص کرده، وابسته های پیشین و پسین آن را نام گذداری کنید. (دی86)

    کتاب : هسته   ،   این : صفت اشاره،ها : نشانه ی جمع   ،   داستان : مضافٌ الیه

    42- با توجه به جمله ی «عمویم، محمّد از سفر بازگشت» «بدل» کدام کلمه است؟ (دی86)        محمّد

    43- در جمله ی«کار و تلاش انسان را به کمال می رساند.» چه نوع نقش تبعی به کار رفته است؟ (ان ش91)     معطوف

    44- مفرد واژه ی «حکـّام» را بنویسید. (دی91)         حاکم

    45- جدول زیر را بر اساس گروه اسمی« یک دست لباس دوخته» کامل کنید. (ان ش89)

    46- جمع مکسّر واژه ی «نعمت» را بنویسید. (خ92)       نِعَم

    47- در هر یک از جمله های زیر کدام نقش تبعی به کار رفته است؟ (خ92)

    الف) حضرت محمّد (ص)، آخرین پیامبر، در571 میلادی متولـّد شدند.

    ب) رودکی و نیما، با سروده های خویش بر غنای زبان فارسی افزودند.                 الف) بدل            ب) معطوف

    48- با توجه به عبارت« وقتی کدخدا مراد رسید، طوبا گفت:«گاو مشدی حسن دیشب مرده.» او آجرها را از سوراخ دیوار طویله برداشت.» یک« شاخص» پیدا کنید. (خ92)         کدخدا   یا   مشدی

    49-

    بیاموزیم :

    1-کدام واژه، دو تلفظی نیست؟ (ش91)   الف) مستمند          ب) رایگانی           پ) مهربان          ت) هوشمند #

    2- واژه های «روزگار» و «باغبان» از نظر تلفـّظ چه وجه اشتراکی دارند؟ (خ90)(خ86) هر دو واژه، دو تلفـّظی هستند.

    3- در واژه ی دو تلفظی «مهربان» شکل دو هجایی آن کاربرد بیشتری دارد یا سه هجایی آن؟ چرا؟ (دی88)                         سه هجاییزیرا تلفـّظ آن آسان تر است.

    4- با توجّه به جملات زیر کدام واژه دو تلفظی است؟ (دی87)          باغبان

    «باغبان این گلستان، تخم گل های سنبل را در زمین برافشاند و به انتظار شکفتن گل ها نشست.»

    5- با توجه به جمله ی زیر یک واژه ی« دو تلفظی» بیابید. (خ87)       یادگار

    «نیاکان ما با ساختن کتاب خانه ای بزرگ، مفاهیم ارزشمند را به یادگار به نسل های بعد منتقل کردند.»

    6- با توجّه به متن :«پدر با صدای بلند گفت: عجب روزگاری شده ! آهای ! اهل خانه، بالاخره آقا بزرگ رضایت داد.» واژه ای را بیابید که می توان آن را به دو شکل تلفـّظ کرد؟ (دی85)        روزگار

    7- با توجّه به متن :«مهرورزی کار پاکان است، پس استوار و پای برجا این سفر پرخطر را بر خود هموار کن.» کدام واژه دو تلفـّظی است؟ (خ85)       استوار

    8- اگر واژه ی« مِهربان» را «مِهرَبان» تلفظ کنیم، چه تغییری در الگوی هجایی ایجاد می شود؟ (ان دی90)                          به سه هجایی تبدیل می شود.

    9- در جملات «گلستان سعدی سخنانی نغز و دل نشین دارد و یادگاری از قرون گذشته است که هیچ یک از اصول انسانیّت در آن نقش نشده است» یک واژه ی دو تلفظی بیابید و بنویسید. (ان دی89)     یادگار   

    10- با توجه به عبارت « او پلـّکان ترقـّی را به سرعت پیمود و توانست برای اجتماع خود، انسانی مفید و سازنده باشد و نام نیک از خویش به یادگار بگذارد.» کدام واژه «دو تلفظی» است؟ (ان خ88)           یادگار

    11- درعبارت« معلم مهربان از آرزو خواست که برای مسابقه ی انشا آماده باشد.» کدام واژه دو تلفظی است؟ (ان ش87)

    مهربان

    12- درعبارت«باد هوهوکنان از دشت می گذشت، شب پره در حالی که به آسمان می نگریست، منتظر ماند.» یک واژه ی دو تلفظی مشخص کنید. (ان خ87)         آسمان

    13- از دو واژه ی «جوانمرد» و «آسمان» کدام دو تلفظی است؟ (ان دی85)     آسمان

    14- تغییر هجا را در واژه های «سازمان و سازمان» بنویسید. (ان خ91)        از دو هجایی به سه هجایی تغییر می کند.

    *پرسش های چهار گزینه ای درس سیزدهم : گروه اسمی (1)

    1- در متن زیر، به ترتیب چند ترکیب وصفی و اضافی، وجود دارد؟ (سراسری87- انسانی)

    «آسمان کویر، این نخلستان خاموش که هرگاه مشت خونین قلبم را باران های غیبی سکوتش فرا می گیرد و نگاه های اسیرم، هم چون پروانه های شوق در این مزرع سبز آن دوست شاعرم رها می شود، ناله های گریه آلود آن روح دردمند را می شنوم.»

    1)یازده- هفت               2) دوازده- هشت             3) سیزده- ده              4) چهارده- نه

    2- در متن زیر چند وابسته ی پسین وجود دارد؟ (سراسری90- هنر)

    «به کمک بازنویسی می توانیم متون ادبی گذشته را به زبان معیار امروز درآوریم وعناصر کهنه ی آن ها راتغییردهیم و به جای واژه های مهجورآن ها، تعابیر آشنا بنشانیم و از این راه، مفاهیم دقیق آن ها را به نسل امروز منتقل سازیم.»

    1)شانزده             2) هیجده              3) هفده               4) نوزده

    3- کدام گروه کلمه بر اساس الگوی «صفت + اسم + صفت + اسم + اسم + صفت + اسم + اسم» ساخته شده است؟ (سراسری87- هنر)

    1)نخستین گوهر وجودی انسان در پیشگاه حضرت حق           

    2) سه تخته فرش ارزشمند هزار نقش ابریشمی قدیمی

    3) بهترین گردهمایی دو مرکز آموزش درمانی استان تهران

    4) پنج اصله درخت کهنسال خانه ی پدری واقع در تجریش

    4- درهمه ی عبارات زیر به جزعبارت.... شاخص به کار رفته است. (سراسری86- تجربی)

    1)و آن کسان گواهی نبشتند و حاکم سجل کرد در مجلس و دیگر قضات نیز گواهی نوشتند.

    2) حسنگ گفت: به روزگار سلطان محمود به فرمان وی در باب بوسهل خطا می کردم و وزارت نه جای من بود.

    3) ا زخواجه عمید شنودم که این شب که دیگر روز آن حسنک را بر دار می کردند بوسهل نزدیک پدرم آمد.

    4) سید اشرف الدین گیلانی از میان مردم برخاست، با مردم زیست و بعد از مرگ هم در میان مردم پرآوازه بود.

    5- درعبارات «این اندوه وحشی و سیاهی پربیم بر سراپرده ی سوختگان هم حکومت داشت؛ آن ها هم جز این که در آن سنگلاخ ها و خارها، کودکان از دست رفته را جست وجو کنند یا برای اطفال از عطش سوخته، قطره ی آبی بیابند، دیگر رمقی نداشتند.»به ترتیب، چند ترکیب وصفی و اضافی وجود دارد؟ (سراسری87- ریاضی)

    1)هفت – دو                  2) هفت – سه               3) هشت – دو               4) هشت – سه

    6- در کدام گزینه، همه ی ترکیب ها، اضافه ی استعاری اند؟ (سراسری89- انسانی)

    1)عتاب معلم، مرغان بیشه، صفحه ی ضمیر، امید دیدار

    2) آفتاب وفا، همهمه ی شاگردان، بانگ طرب، خار غم

    3) سرخویش، لطافت طبع، زبان تدریس، فرقت یار

    4) شتاب مرگ، طرّه ی پرچین عشق، قفای مراقبت ، گریبان مکاشفت

    7- در متن زیر به ترتیب چند ترکیب وصفی و اضافی وجود دارد؟ (سراسری87- زبان)

       «در دوره ی اوّل، رمان شکل سنتی داشت و نویسندگان به سبک رئالیستی می نوشتند و درحقیقت نقش گزارشگر را داشتند؛ یعنی هرنویسنده می توانست از وقایع و امورعکس برداری کند. اینان با تشریح دقیق خصوصیات ظاهری اشخاص رمان، صفحات داستان را سیاه می کردند.»

    1)پنج – پنج                 2) پنج – شش                3) شش – پنج             4) شش – شش

    8- در متن زیر، چند وابسته ی پسین وجود دارد؟ (سراسری90- انسانی)

       «دگرگونی های پی درپی سیاسی، روابط اجتماعی و فرهنگی، ورود عناصری تازه در قلمرو اندیشه، آشنایی با مکتب های فکری وادبی اروپا، زمینه ساز تحولاتی در جامعه ی ایرانی شد که تأثیر آن ها را در نوشته های منثور، با نثرهای ساده ی داستان، به ویژه داستان های کوتاه جمال زاده و طنز پرتحرّک و مردمی دهخدا، شاهد هستیم.»

    1)سی و یک                  2) بیست و نه               3) بیست و هشت             4) سی

    9- کدام گروه کلمه بر اساس الگوی « اسم + صفت + صفت + صفت + اسم + اسم + صفت + اسم » ساخته شده است؟ (سراسری87- ریاضی)

    1)هیکل دراز و کبود و ورم کرده ی معلـّم کلاس چهارم مدرسه

    2) این طنین قاطع و کـَننده ی فرمان وحی در فضای درون من

    3) شکوه و شکایت از وضع بد خود به علت گرفتاری در زندان زمان

    4) اعتراض شاعر به مخالفان و بدگویان برای اثبات بی گناهی خویش

    10- د رعبارت، «شاعر به کمک قواعد عروض و قافیه و در چار چوب سنّت ها و روش های شاعری، در فرهنگ ایرانی دو ساخت تازه را بر مجموعه ی ساخت های آوایی فارسی افزوده و از این رهگذر، اثری ادبی آفریده است که می توان نام سخن منظوم بر آن نهاد.» چند وابسته پسین وجود دارد؟ (سراسری90- زبان)

    1)شانزده              2) هفده                 3) هجده              4) نوزده

    11- تعداد ترکیب های وصفی و اضافی عبارت «کلمات آسمانی قرآن با صدای گرم خواننده همه جا طنین می افکند و به همه کس و همه چیز عظمت می بخشید. این ندا گوش جان ها را نوازش می داد و گل های شادی و امید، در باغ خاطر کاروانیان، می شکفت.» به ترتیب کدام است؟ (سراسری87- انسانی)

    1)شش – هفت               2) شش – هشت                3) هفت – شش              4) هفت – هشت

    12- درمتن زیر به ترتیب چند ترکیب وصفی و اضافی وجود دارد؟ (سراسری90- تجربی)

    «درمطالعه ی شعر نیما، دید تازه ی او به جهان جلوه گر است؛ نگاه او به همه ی موجودات و دیگر پدیده ها یادآور نگاهی است که شاعران غرب به این پدیده ها دارند. دید اجتماعی نیما که در سروده های نمادین و انتقادی او تجلـّیمی یابد، در ادب نوین فارسی جایگاه ویژه دارد.»

    1)یازده – هشت             2) ده – نه              3) یازده – نه                4) ده – هشت

    13- در متن زیر، چند وابسته ی پسین وجود دارد؟ (سراسری90- ریاضی)

    « غزل رودکی مایه ی رشک و حسرت عنصری بود و درنظر او غزل، رودکی وار نیکو شمرده می شد. شاید آواز دلاویز و نغمه ی پرشور چنگ شاعر نیز درشهرت این غزل ها بی تأثیر نبود. دریغ است که ازاین غزل ها نمونه های بسیاری در دست نیست.»

    1)پانزده               2) شانزده              3) هجده            4) هفده

    14- درمتن زیر به ترتیب چند ترکیب وصفی و اضافی وجود دارد؟ (سراسری87- هنر)

    «ادبیّات تطبیقی، یکی از شاخه های مهم علوم ادبی معاصر است که ما را از تأثیرپذری ادبیّات ملـّت های مختلف جهان آگاه می سازد. تکامل و شکوفایی ادبیّات هر ملـّت به دور از اندیشه های ادبی دیگر ملـّت ها ناممکن است.»

    1)هفت – هفت              2) هفت – نه               3) هشت – هشت              4) هشت – نه

    15- کدام گروه کلمه بر اساس الگوی «صفت + اسم + صفت + اسم + صفت + اسم + صفت +اسم» ساخته شده است؟ (سراسری88- تجربی)

    1)آن دو زن دانشمند نامی و صاحب نطر قرون گذشته           

    2) برجسته ترین گروه ممتاز المپیاد فیزیک شرکت کننده در جشنواره های بین المللی

    3) اولین همایش پرافتخار مردان قهرمان کشورهای مختلف جهان

    4) نخستین دانش آموز درستکار و پرورش یافته ی مراکز علمی و هنری

    16- در متن زیر، به ترتیب چند ترکیب وصفی و اضافی، وجود دارد؟ (سراسری87- تجربی)

    «در دوره ی اسلامی از همان قرن های نخستین هجری ترجمه ی عربی آثار معتبر یونان مورد استفاده ی ایرانیان قرار گرفت و بسیاری از متون عربی به ویژه تفاسیر قرآن به فارسی برگردانده شد. این رسم ترجمه تا قرن های بعد ادامه یافت.»

    1)هشت – هفت              2) نه – شش             3) ده – شش              4) ده - هفت

    17- در کدام عبارت، صفت بیشتری وجود دارد؟

    1)آن تولد و این مرگ اندوه برانگیز سهراب تنها یک هدف دارد.

    2) جز یک بار در مرز دژ سپید قدرت و توانش به محک مردان مرد، آزموده نشده است.

    3) مرگ هدف دار برای رستم شکست نیست، بلکه افتخاری بزرگ را به همراه دارد.

    4) آیا این پنهان کاری و شبیخون ناگهانی بر دشمن، حدّ اعلای رنگ و نیرنگ نیست؟

    18- درعبارت زیر چند صفت بیانی به عنوان وابسته ی پسین اسم به کار رفته است؟

    «داستان هایی شنیدنی، از زبان گیرای مادربزرگ به گوش می آمد، صدای آسمانی او گوش نواز و گرمی صدای او دلپذیر بود. سوزناکی صدای او را هیچ گوینده ای نداشت.»

    1)دو                  2) سه                  3) چهار                  4) پنج

    منبع مطلب : zabaanfarsi.blogfa.com

    مدیر محترم سایت zabaanfarsi.blogfa.com لطفا اعلامیه بالای سایت را مطالعه کنید.

    جواب کاربران در نظرات پایین سایت

    مهدی : نمیدونم, کاش دوستان در نظرات جواب رو بفرستن.

    میخواهید جواب یا ادامه مطلب را ببینید ؟
    فشپساپیاپساپسغ 4 ماه قبل
    -2

    مسفنفنضف و سیما پخش شد از جمله این که در حخثخینینهثیخ و در این مورد انتخابات ریاست جمهوری سال میشه و سیما به روی آنتن رفت ه به دانش عمومی است به

    برای ارسال نظر کلیک کنید